Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Analitizm |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Termin etimologiyasi quyidagi tarkibiy qismlarga boʻlinadi. Yunoncha “analysis” so‘zidan olingan bo‘lib, “ajratish”, “parchalash” yoki “tahlil qilish” degan ma’nolarni anglatadi. Bu oʻz navbatida ana- (yuqoriga, qayta) va lysis (yechish, boʻlish) soʻzlarining birikmasidan hosil boʻlgan. Qoʻshimchasi: Rus va Yevropa tillaridagi -izm (-ismus/-isme) qoʻshimchasi yunoncha -ismosdan olingan boʻlib, muayyan xususiyat, holat, qoida yoki taʼlimotni bildiradi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Analitizm termini tilshunoslikda ̶ grammatik ma’nolar (so‘zlarning o‘zaro munosabati) affikslar yordamida emas, balki yordamchi so‘zlar (ko‘makchi, bog‘lovchi, predlog), so‘z tartibi va ohang vositasida ifodalanadigan tipologik xususiyatni ifodalaydi. Bu xususiyatga ega bo‘lgan tillar analitik tillar deb ataladi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Аналитизм |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | (грек. analysis – жиктөө, бөлүү) – тилдин типологиялык түзүлүшүн көрсөтүп, синтетизмге карама-каршы коюлган түшүнүк ж-а А. негизги лексикалык ж-а кошумча грамматикалык, сөз жасоо маанилерин сөздөрдүн тизмектеше берилиши аркылуу туюндурган түзүлүш. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | А. сөздүн морфологиялык жактан өзгөрбөстүгү ж-а аналитикалык конструкциялардын, аналитикалык формалардын тилде кеңири колдонулушу менен мүнөздөлөт. Сөздүн морфологиялык жактан өзгөрбөстүгүндө грамматикалык маани кызматчы сөздөр, аналитикалык формалар ж-а толук маанилүү эле башка сөздөр м-н тизмектеше келүүсү аркылуу туюнтулат: бара жатат, чуркап келди, тоого чейин, сен жөнүндө ж.б.у.с. Айрым бир лингвисттердин пикиринде агглютинативдик тилдерге караганда флективдүү тилдерде А. күчтүү. Типологиялык түзүлүшү боюнча кыргыз тили агглютинативдик типтеги тил, логика боюнча ага синтетизм мүнөздүү. Бирок тилдик факт катары кыргыз тилинде сөздүн грамматикалык маанилери аналитизм кубулушу аркылуу көбүрөөк берилет: кызматчы сөздөр, интонация, сөздөрдүн орун тартиби А. – дин негизги каражаты катары кеңири колдонулат. Мындан сырткары А. сөз жасоонун өтө өнүмдүү механизми экендиги талашсыз. Кыргыз тилиндеги татаал сөздөрдүн дээрлик бардыгы, копмозиттер А. механизминин жардамы менен жасалат. Түр (вид) категориясы да А. аркылуу туюнтулат. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 3 |