Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Diaxroniya |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Diaxroniya termini yunoncha “dia” (“orqali”, “davomida”) va “chronos” (“vaqt”) so‘zlaridan hosil bo‘lgan. Atama bevosita “vaqt davomida o‘rganish” yoki “tarixiy taraqqiyot nuqtayi nazaridan tahlil qilish” kabi ma’nolarni anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Tilshunoslikda diaxroniya til hodisalari va til tizimining tarixiy rivojlanishini o‘rganishga qaratilgan yondashuvdir. Bu yo‘nalishda tilning turli davrlardagi holati, undagi o‘zgarishlar va taraqqiyot qonuniyatlari tadqiq etiladi. Diaxronik tahlil til birliklarining kelib chiqishi hamda vaqt o‘tishi bilan yuz bergan fonetik, leksik va grammatik o‘zgarishlarni aniqlashga xizmat qiladi. Masalan, qadimgi turkiy tildagi ayrim so‘zlarning hozirgi o‘zbek tilidagi shakllarini qiyosiy o‘rganish. Masalan: adaq so‘zining hozirgi oyoq shakliga o‘tish jarayonini tahlil qilish. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Диахрония |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | тил системасынын тарыхый өнүгүшү; тилдердин ар түрдүү убакыт мезгилдериндеги өнүгүшүн изилдөө. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Тил илиминде диахрония ж-а синхрония түшүнүгү тил изилдөөлөрүндөгү эки мамилеге байланыштуу. Кээде диахронияны тарыхый-салыштырма тил илими м-н алмаштырышат. Бирок тарыхый-салыштырма илими көбүнчө тил тарыхынын мезгилдерин ж-а анын майда система түзүүчүлөрүн аныктоого байланыштуу болсо, диахрония тил системасындагы диахрондук өзгөрүүлөрдү иликтөөдө ж-а тилдердин өнүүгүсүндөгү негизги мыйзамченемдүүлүктөрдү (универсалийлерди, константаларды) аныктоого, ошондой эле тилдин бир калыптан экинчи калыпка өтүүдөгү мыйзамченемдүү өзгөрүүлөрүнүн санын ж-а типтерин изилдөөгө багытталган. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 9 |