Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Grammatika |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Grammatika” so‘zi qadimgi yunon tilidagi “grammatikē” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, bu termin dastlab, “harflar va yozuv san’ati”, “o‘qish va yozishni o‘rganish ilmi” ma’nolarini anglatgan. “Gramma” – yunoncha “harf”, “yozuv belgisi”, “yozilgan narsa”; “grammatikē technē” – “harflar ilmi”, “yozuv va til qoidalari san’ati” kabilardan shakllangan. Lotin tiliga esa “grammatica” shaklida o‘tgan. Keyinchalik Yevropa tillariga tarqalib, hozirgi zamon tillarida “tilning grammatik qurilishi va qoidalarini o‘rganuvchi fan” ma’nosida qo‘llanila boshlagan. Hozirgi tilshunoslikda grammatika tilning so‘z shakllari, so‘z birikmalari, gap tuzilishi va ularning qo‘llanish qonuniyatlarini o‘rganuvchi bo‘lim hisoblanadi. U odatda ikki asosiy qismga bo‘linadi. Morfologiya – so‘zlarning tuzilishi va grammatik shakllarini o‘rganadi. Sintaksis – so‘zlarning gap va so‘z birikmalarida bog‘lanish qonuniyatlarini o‘rganadi. “Grammatika” termini etimologik jihatdan “harf”, “yozuv” ma’nolaridan kelib chiqqan bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan tilning grammatik tuzilishini o‘rganuvchi fan nomiga aylangan. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Tilshunoslikda grammatika termini kabi ikki ma’noda ishlatiladi. 1) keng ma’noda tilning grammatik qurilishi; 2) tor ma’noda tilshunoslikning shu grammatik qurilishni o‘rganuvchi sohasi anglashiladi. Grammatika ‒ tilshunoslikning asosiy tarmog‘i bo‘lib, so‘zlarning tuzilishi, o‘zgarishi va gapda qo‘llanilish qonuniyatlarini o‘rganuvchi fan sohasi hisoblanadi. Grammatika ‒ tilning ichki tuzilishini tartibga soluvchi qonun-qoidalar majmui. U so‘z shakllarini, ularning o‘zaro bog‘lanishini va gap qurilishini belgilab beradi. Grammatika ikki qismga bo‘linadi: Morfologiya: so‘zlarning tuzilishi va grammatik shakllarini o‘rganuvchi bo‘lim. Qo‘shimchalar, ot, fe’l, sifat kabi so‘z turkumlari shu yerda tahlil qilinadi. Sintaksis: so‘zlarning gapda birikishi va gap qurilishi qonuniyatlarini o‘rganadi. Bosh va ikkinchi darajali bo‘laklar, gap turlari bu bo‘limga kiradi. Grammatika faqat qoidalar to‘plami emas ‒ u tilning tirik tizimi bo‘lib, fikrni aniq va to‘g‘ri ifodalash uchun zarur bo‘lgan asosiy vositadir. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Грамматика |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | γράφω (graphō): баштапкы грек этиши, «чийем», «жазам», «чиймелейм» дегенди билдирет. γράμμα (gramma): жогорудагы этиштен жасалган зат атооч. Ал «тамга», «жазуу белгиси» же «сызык» деген маанини берет. γραμματική (grammatikē): Бул сөз грек тилинде толугу менен «grammatikē technē» деп айтылып, «окуу жана жазуу өнөрү» (тамгалар менен иштөө билгичтиги) деген түшүнүктү туюнткан. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Грамматика – тил илиминин бир бөлүмү . Ал сөздөрдүн түзүлүшүн, алардын маани жана форма боюнча өзгөрүү, сөздөрдүн айкашуу, сүйлөмдөрдүн түзүлүү нормаларынын жалпылыгын изилдейт. Изилдөө мүмкүнчүлүгүнө жараша грамматика экиге бөлүнөт: морфология жана синтаксис. Морфология тилдеги сөздөрдүн маанилик жана формалык өзгөрүү жалпылыгын изилдесе, синтаксис сөз айкашуу, сүйлөм түзүү эрежелеринин жалпылыгын, алардын структурасын изилдейт. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 8 |