Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Haqoratli so‘zlar |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Haqoratli so‘zlar” termini ikki tarkibiy qismdan iborat: haqoratli va so‘zlar. Haqorat so‘zi arabcha “ḥaqāra(t)” (حقارة) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “mensimaslik”, “past ko‘rish”, “kamsitish”, “sha’nni yerga urish” ma’nolarini bildiradi. Ushbu so‘zdan o‘zbek tilida haqorat (ot) va haqoratli (sifat) shakllari hosil bo‘lgan. -li qo‘shimchasi turkiy tilga xos sifat yasovchi qo‘shimcha bo‘lib, “ega bo‘lgan”, “bilan to‘la” degan ma’noni bildiradi. Shuning uchun haqoratli ‒“haqoratni o‘z ichiga olgan”, “kamsituvchi” degan ma’noni anglatadi. So‘zlar esa sof turkiy ildizli “so‘z” (nutq birligi, fikr ifodasi) so‘zining ko‘plik shaklidir. “Haqoratli so‘zlar” birikmasi etimologik jihatdan “kamsitish, mensimaslik ma’nosini ifodalovchi so‘zlar” degan mazmunga ega. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Nutqda salbiy munosabat, kamsitish yoki haqorat ifodalovchi so‘zlar. Ular emotsional va agressiv bo‘lib, ko‘pincha norasmiy nutqda uchraydi. Madaniy va etik me’yorlarga zid hisoblanadi. Haqoratli so‘zlar ‒ bu shaxsning sha’ni, qadr-qimmati yoki obro‘sini kamsitish, uni mensimaslik yoki ruhiy jihatdan haqoratlash maqsadida ishlatiladigan so‘z va iboralardir. Bunday so‘zlar: insonning shaxsiy qadr-qimmatiga zarar yetkazadi; muloqot madaniyatiga zid hisoblanadi; ko‘pincha salbiy hissiy ta’sir uyg‘otadi. Masalan: kamsituvchi, haqoratomuz ifodalar, mensimaslikni bildiruvchi so‘z birikmalari. “Haqoratli so‘zlar” termini arabcha haqorat so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “kamsituvchi so‘zlar” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslikda esa u inson sha’ni va qadr-qimmatini pastga uruvchi leksik birliklarni ifodalash uchun qo‘llanadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Одоно сөздөр |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Одоно сөздөр (вульгаризм) термини этимологиялык жактан алганда, – бул «карапайым, маданиятсыз чөйрөгө таандык орой сөздөр» дегенди түшүндүрөт. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Одоно сөздөр (вульгаризм) – адабий тилдин нормасына туура келбеген, сылык эмес же жагымсыз таасир калтыруучу сөздөр. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 5 |