Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Harfiy yozuv |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Harfiy yozuv” termini ikki qismdan iborat: harfiy va yozuv. Harf so‘zi arabcha “ḥarf” (حرف) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, dastlab “qirra”, “chekka” ma’nolarini bildirgan, keyinchalik esa “nutq tovushini ifodalovchi grafik belgi” ma’nosiga ega bo‘lgan. -iy qo‘shimchasi arab-fors tilidan kirib kelgan nisbat yasovchi qo‘shimcha bo‘lib, “...ga oid”, “...ga tegishli” degan ma’noni bildiradi. Shuning uchun harfiy “harflarga oid” degan ma’noni anglatadi. Yozuv so‘zi turkiy kelib chiqishga ega bo‘lib, “yozish jarayoni”, “yozilgan matn” ma’nolarini bildiradi. Shunday qilib, harfiy yozuv ‒ “harflarga asoslangan yozuv” degan ma’noni bildiradi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Nutq tovushlarini maxsus grafik belgilar (harflar) orqali ifodalashga asoslangan yozuv tizimidir. Unda har bir harf yoki harflar birikmasi ma’lum tovushni ifodalaydi va so‘zlar shu harflar ketma-ketligidan tuziladi. Harfiy yozuvning asosiy xususiyatlari: tovushlar harflar bilan ifodalanadi; harflar alifbo tizimini tashkil etadi; so‘zlar harflar kombinatsiyasi orqali yoziladi; yozuv va talaffuz o‘rtasida ma’lum bog‘liqlik mavjud bo‘ladi. Masalan: o‘zbek tilining lotin yozuvi, kirill yozuvi, ingliz, rus, arab (harfiy elementlarga ega bo‘lgan yozuv shakllari): kitob so‘zi k, i, t, o, b harflari orqali yoziladi; har bir harf muayyan tovushni ifodalaydi. Harfiy yozuv ‒ bu harflar asosida qurilgan yozuv tizimi bo‘lib, etimologik jihatdan “harflarga oid yozuv” ma’nosini anglatadi, mazmunan esa nutq tovushlarini grafik belgilar orqali ifodalash tizimini bildiradi. Har bir tovush yoki fonema alohida harf bilan ifodalanadigan yozuv tizimi. Harflar nutq tovushlariga mos kelishga intiladi. O‘zbek yozuvi ham harfiy yozuv turiga kiradi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Тыбыштык жазуу |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Тыбыштык жазуу гректин «phono» сөзүнөн алынган болуп, «тыбыш» деген маанини билдирет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Тыбыштык жазуу – ар бир тыбыш жеке-жеке белгилер менен туюнтулган жазуу. Ал жазуунун эң өнүккөн түрү болуп саналат. Тилдин өзгөчөлүгүн толук чагылдыра алат жана колдонууга өтө ийкемдүү. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 5 |