info@gmail.com +998 99 741 35 23

Ichki nutq — Ички кеп

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiIchki nutq
Terminning o'zbekcha etimologiyasiIchki so‘zi o‘zbekcha so‘z bo‘lib, “ichda bo‘ladigan”, “tashqariga chiqmaydigan”, “yashirin” degan ma’nolarni bildiradi. Nutq ‒ arabcha “nuṭq” (نطق) so‘zidan olingan bo‘lib, “so‘zlash”, “gapirish”, “fikrni til orqali ifodalash” ma’nosini anglatadi. Ichki nutq etimologik jihatdan “ichkarida kechadigan nutq”, ya’ni tashqi ifodaga chiqmagan so‘zlash jarayoni degan ma’noga yaqin.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiIchki nutq ‒ insonning fikrlash jarayonida yuzaga keladigan, lekin og‘zaki yoki yozma tarzda ifodalanmaydigan nutq shaklidir. U inson ongida kechadigan “o‘z-o‘ziga gapirish”, fikrlarni ichki tartibga solish, rejalashtirish va tahlil qilish jarayonini bildiradi. Ichki nutq: tashqi eshitilmaydi va ko‘rinmaydi; fikrlash bilan bevosita bog‘liq; nutqni oldindan rejalashtirish va shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Masalan: odam bir masalani yechayotganda “men buni avval shunday qilaman, keyin esa…” deb ichida o‘ylashi ichki nutqqa misol bo‘ladi. Psixolingvistika va tilshunoslikda ichki nutq tovush chiqarilmasdan, fikran amalga oshiriladigan nutq shaklidir. Bunday nutq tashqi talaffuzsiz kechadi va tafakkur jarayoni bilan chambarchas bog‘liq.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiИчки кеп
Terminning qirg'izcha etimologiyasi«Ички кеп» термини тил илими менен психологиянын кесилишинде жаралган, толугу менен түрк тилдерине таандык төл сөздөрдөн куралган түшүнүк болуп, «адамдын өз аң-сезиминде, ичинде гана калыптанган, сыртка үн болуп чыкпаган ойдун формасы / сүйлөөсү» дегенди билдирет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiИчки кеп – 1) кептик иш-аракеттерди «мээде» пландаштыруу жана көзөмөлдөө; бул маанисинде ички кеп ой жүгүртүүгө окшош болуп, анын реализацияланышынын бир формасы катары каралат. 2) иш-аракетин пландоо максатында адамдын үн чыгарбай, ичинен өзү менен өзү сүйлөшүүсү; 3) кеп айтымынын жаралышынын фазасы катары сүйлөөнүн ички программасы. ички кептин бул түрү пикирлешүү менен, алгачкы экөө ой жүгүртүү менен байланыштуу. Кеп актысынын фазалык структурасы жөнүндөгү теория Л.С.Выготский тарабынан иштелип чыгып (1932), советтик психолингвистикада өнүктүрүлгөн. Бул теорияга ылайык кептин жаралышы бири-бирине удаалаш келүүчү этаптардан турат: интенция, жүйө (мотив), ички программалоо жана реализация. Ички кеп айтымдын семантикалык схемасын чагылдыруунун каражаты катары, ички сүйлөшүү катары кептин башка түрлөрүнөн каражаттары боюнча айырмаланат: ички сүйлөшүүдө табигый тил колдонулат; башка түрлөрүндө – предметтик маанилердин белгилүү тартипте уюшулган системасы – универсалдык-предметтик код, образ жана схемалардын коду пайдаланылат.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni10