Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Imloning fonematik prinsipi |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Ushbu termin uch qismdan tashkil topgan. Imlo ‒ arab tilidagi “imlā’” (إملاء) so‘zidan olingan bo‘lib, “to‘g‘ri yozish”, “yozuv qoidalari” ma’nolarini anglatadi. Fonematik ‒ yunon tilidagi “phōnē” ‒ “tovush, ovoz” so‘zidan kelib chiqqan fonema atamasi asosida hosil bo‘lgan. Fonema tilning ma’no farqlash vazifasini bajaruvchi eng kichik tovush birligini bildiradi. -tik qo‘shimchasi orqali “fonemaga oid” ma’nosi hosil qilingan. Prinsip lotin tilidagi “principium” so‘zidan kirib kelgan bo‘lib, “asos”, “tamoyil”, “qoida” ma’nolarini anglatadi. Imloning fonematik prinsipi termini etimologik jihatdan “yozuvda fonemalar (ma’no farqlovchi tovush birliklari)ga asoslanadigan tamoyil” degan ma’noni bildiradi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Imloning fonematik prinsipi — so‘zlarni yozishda har bir fonemani alohida harf yoki harflar birikmasi bilan ifodalashga asoslangan imlo tamoyilidir. Bu prinsipga ko‘ra, yozuvda so‘zning fonemik tarkibi saqlanadi va har bir fonema imkon qadar bir xil shaklda ifodalanadi. Tilshunoslikda imloning fonematik prinsipi yozuvda tovushlarning turli pozitsiyadagi talaffuzi emas, balki ularni birlashtiruvchi fonema aks ettirilishini nazarda tutadi. Masalan: til, bil, qil so‘zlaridagi unli tovushlar talaffuzda farqlansa ham, bir fonema sifatida bir xil harf bilan yoziladi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Орфографиянын фонематикалык принциби |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | «Орфографиянын фонематикалык принциби» термини да илим дүйнөсүнө байыркы грек жана латын тилдеринен келген үч сөздөрдүн айкалышынан куралган. Эгер бул терминдердин этимологиялык маанисин бириктирсек, «Орфографиянын фонематикалык принциби» – «сөздөрдү алардын маани берүүчү негизги тыбыштык бирдиктерин (фонемаларын) негиз кылып алып туура жазуунун эрежеси» дегенди билдирет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Фонематикалык принцип сөзгө катышкан фонемаларды угулушундай жазбастан, фонемалык өзгөчөлүгүнө ылайык жазуу принциби фонематикалык принцип деп аталат. Мисалы: ава эмес, аба (аба ырайы), таапер эмес, таап бер, күштүү эмес, күчтүү, сөссүз эмес, сөзсүз, наңга эмес, нанга ж. б. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 4 |