info@gmail.com +998 99 741 35 23

Jonli til — Жандуу тил

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiJonli til
Terminning o'zbekcha etimologiyasiUshbu termin jonli ‒ fors-tojik tilidan o‘zlashgan “jon” so‘zidan yasalgan bo‘lib, “hayot”, “tiriklik”, “ruh” degan ma’nolarni anglatadi. “-li” qo‘shimchasi esa “ega bo‘lgan”, “xususiyatga ega” ma’nosini bildiradi. Shuning uchun jonli so‘zi “tirik”, “hayotiy”, “amalda mavjud” degan ma’nolarni ifodalaydi. Til ‒ turkiy so‘z bo‘lib, dastlab insonning nutq a’zosi nomini bildirgan, keyinchalik “nutq”, “muomala vositasi”, “xalqning aloqa quroli” ma’nolarida qo‘llanila boshlagan. Jonli til termini “tirik holda mavjud bo‘lgan til”, “kishilar tomonidan faol qo‘llanayotgan til” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslikda jonli til deb hozirgi vaqtda ma’lum bir xalq yoki jamiyat tomonidan kundalik muloqotda faol ishlatiladigan tilga aytiladi. Masalan: o‘zbek, ingliz, rus, arab tillari jonli tillar hisoblanadi. Bu termin o‘lik til (masalan, lotin yoki qadimgi yunon tilining ayrim shakllari) tushunchasiga qarama-qarshi qo‘llanadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiJonli til ‒ hozirgi davrda ma’lum bir xalq, millat yoki jamiyat tomonidan kundalik hayotda faol ravishda qo‘llanayotgan, avloddan avlodga tabiiy ravishda o‘tib kelayotgan tildir. Jonli tilning asosiy xususiyati shundaki, u kishilar o‘rtasidagi muloqot vositasi sifatida doimiy ravishda ishlatiladi, rivojlanadi va o‘zgarib boradi. Bunday tillarda yangi so‘zlar paydo bo‘ladi, ayrim eski so‘zlar iste’moldan chiqadi, talaffuz va grammatik qurilishda ham ma’lum o‘zgarishlar yuz beradi. Jonli tillar: kundalik muloqotda faol ishlatiladi; jamiyat ehtiyojlariga mos ravishda rivojlanadi; yangi tushuncha va hodisalarni ifodalash uchun yangi so‘zlarni qabul qiladi yoki yaratadi; og‘zaki va yozma shakllarda mavjud bo‘ladi. Masalan: o‘zbek, ingliz, rus, turk, arab, fransuz tillari jonli tillar hisoblanadi, chunki ular millionlab kishilar tomonidan faol qo‘llanadi. Tilshunoslikda jonli til tushunchasi o‘lik til tushunchasiga qarama-qarshi qo‘yiladi. O‘lik tillar kundalik muloqot vositasi sifatida ishlatilmaydi, jonli tillar esa jamiyat hayotida faol xizmat qiladi va uzluksiz rivojlanib boradi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiЖандуу тил
Terminning qirg'izcha etimologiyasiЖандуу тил термин метафоралык мүнөзгө ээ. Ал тилди кадимки биологиялык организмге салыштыруудан келип чыккан.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiЖандуу тил бүгүнкү күндө белгилүү бир эл же коом тарабынан күнүмдүк турмушта пикир алышуунун табигый куралы катары жигердүү колдонулуп жаткан тил. Мындай тил дайыма өзгөрүп, өнүгүп, жаңы сөздөр (неологизмдер) менен толукталып турат. Мисалы: кыргыз, англис, орус, түрк тилдери ж.б.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni7