info@gmail.com +998 99 741 35 23

Kalambur — Каламбур

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiKalambur
Terminning o'zbekcha etimologiyasiUshbu termin Yevropa tillari orqali tilshunoslik va adabiyotshunoslikka kirib kelgan. U fransuz tilidagi “calembour” so‘zidan olingan bo‘lib, “so‘z o‘yini”, “so‘zlarning tovush yoki ma’no o‘xshashligiga asoslangan hazil” degan ma’nolarni anglatadi. Ushbu so‘zning kelib chiqishi haqida bir necha taxminlar mavjud: ba’zi tadqiqotchilar uni Germaniyadagi Kalemberg shahri nomi bilan bog‘laydilar; boshqa manbalarda u fransuz tilidagi eski iboralar va xalq nutqidagi so‘z o‘yinlari bilan aloqador deb ko‘rsatiladi; ayrim tilshunoslar esa so‘zning aniq etimologiyasi to‘liq isbotlanmaganligini ta’kidlaydilar. Shu sababli kalambur terminining kelib chiqishi haqida yagona va mutlaq qabul qilingan qarash mavjud emas. Biroq uning fransuzcha “calembour” shakli ilmiy adabiyotlarda asosiy manba sifatida e’tirof etiladi. Ushbu termin “kalambur”‒“so‘z o‘yini”, “so‘zlarning shakliy yoki ma’noviy o‘xshashligidan foydalanib yaratilgan kulgili ifoda” degan ma’noni anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiTilshunoslik va adabiyotshunoslikda kalambur bir xil yoki o‘xshash talaffuz qilinadigan, ammo ma’nolari turlicha bo‘lgan so‘zlardan foydalanib yaratiladigan uslubiy vositani bildiradi. U nutqning ta’sirchanligi, kulgililigi va badiiyligini oshirish uchun qo‘llanadi. Kalambur termini fransuzcha “calembour” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, etimologik jihatdan “so‘z o‘yini” ma’nosini anglatadi. U nutqda shakldosh yoki ma’nodosh so‘zlar asosida yaratiladigan hazil, kinoya va badiiy ifoda usulini bildiradi. Uslubshunoslikda kalambur shaklan o‘xshash yoki bir xil, ammo ma’nosi turlicha bo‘lgan so‘z va iboralardan badiiy yoki kulgili maqsadda foydalanishga asoslangan usuldir. Kalambur nutqning ta’sirchanligi va obrazliligini kuchaytirishga xizmat qiladi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiКаламбур
Terminning qirg'izcha etimologiyasiКаламбур термининин этимологиясы (келип чыгышы) тууралуу тилчилер арасында бир нече негизги версия бар. Бул сөз кыргыз тилине орус тили аркылуу, ал эми орус тилине француз тилинен (calembour) кирген. Эң көп тараган жана илимий жактан негизделген версиялар төмөнкүлөр: 1. Немис графы Каленбергдин ысымынан (Эң белгилүү версия) Бул версия боюнча, термин XVIII кылымда Людовик XVтин сарайында жашаган немис графы Каленберг (Kahlenberg) менен байланыштуу. Граф француз тилинде абдан начар сүйлөп, сөздөрдү туура эмес айткандыктан, кокусунан эле күлкүлүү, эки маанилүү сөз айкаштарын жана тамашаларды жасап алчу. Анын мындай жаңылыштыктары бара-бара "каламбур" деп аталып кеткен. 2. Вестфалиядагы Калемберг сепили Башка бир тарыхый версияга ылайык, сөздүн түпкөрүн Вестфалиядагы (Германия) Калемберг (Calemberg) сепили же анын ээлери менен байланыштырышат. Ал жерден чыккан тамашакөй адамдардын сөз оюндары ушул терминдин жаралышына себеп болгон деп айтылат.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiКаламбур – бир нече маанилүү, окшош сөздөрдү тамаша иретинде бура сүйлөө, бул сөздөр катышкан сүйлөшүү. Каламбур табияты конкреттүү текстте аныкталат. Калабур күнүмдүк турмушта адамдардын маанайын жакшыртуу, күлдүрүү иретинде көп колдонулат. Көркөм чыгармада юмордук кырдаалды түзүүдө пайдаланылат. Каламбур илимий жана иш стилине мүнөздүү эмес.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni8