info@gmail.com +998 99 741 35 23

Konnotatsiya — Коннотация

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiKonnotatsiya
Terminning o'zbekcha etimologiyasiKonnotatsiya termini lotincha “connotation” so‘zidan olingan bo‘lib, “qo‘shimcha ma’no berish, birga anglatish, yashirin mazmun” degan ma’nolarni bildiradi. Bu so‘z “con-”‒ “birga, qo‘shib” va “notation”‒ “belgilash, qayd etish” qismlaridan tashkil topgan. Notatio esa notare ‒ “belgilamoq, qayd qilmoq” fe’lidan kelib chiqqan. Konnotatsiya termini etimologik jihatdan “asosiy ma’noga qo‘shimcha ravishda yuzaga keladigan yashirin, hissiy yoki uslubiy ma’nolarni ifodalash jarayoni” degan ma’noni bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiKonnotatsiya ‒ so‘z yoki ifodaning asosiy, lug‘aviy ma’nosiga qo‘shimcha ravishda yuzaga keladigan hissiy, uslubiy, baholovchi yoki madaniy ma’nolar yig‘indisidir. Mazmunan konnotatsiya: so‘zning “nima ekanini” emas, balki “qanday his uyg‘otishini” ko‘rsatadi; ijobiy yoki salbiy baho, hissiy munosabatni ifodalashi mumkin; kontekst va nutq uslubiga qarab o‘zgaradi. Masalan: “bo‘ri” so‘zi lug‘aviy jihatdan yirtqich hayvonni bildiradi, lekin konnotativ jihatdan u “vahshiylik”, “yolg‘izlik” yoki “xavf” kabi qo‘shimcha ma’nolarni ham uyg‘otishi mumkin. Konnotatsiya ‒ so‘zning asosiy ma’nosidan tashqari, nutqda yuzaga keladigan hissiy va uslubiy qo‘shimcha ma’nolar majmuidir.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiКоннотация
Terminning qirg'izcha etimologiyasiКоннотация термини латын тилиндеги connotatio сөзүнөн келип чыккан. Ал connotare этишине байланыштуу болуп, «кошумча белгилөө», «кошумча маанини билдирүү» деген түшүнүктү берет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiКоннотация – тилдик каражаттардын өз алдынча турган учурда (узуалдык негизде) же сүйлөшүүдө колдонгон мезгилде (окказионалдык мүнөздө) эмоционалдык, баа берүүчүлүк, стилдик боекко ээ болушу. Т.а., тилдик каражаттардын өзүлөрүнүн лексикалык, грамматикалык түз маанисинен (денотаттык маанисинен) сырткары бир нече кошумча маанилерди туюндурушу. Коннотация, кеңири мааниде айтуучунун көзкарашына, маданий деңгээлине, таалим-тарбиясына байланыштуу, ошондой эле айтуучунун өзү туюндуруп жаткан нерсеге карата эмоционалдык жана баа берүүчүлүк мамилесине жараша, сүйлөшүүнүн стилдик табиятына ылайык тилдик каражаттардын экспрессивдик функциясына, түшүнүктүк-предметтик маанилерине кошумча бир нече маанилердин чөгөрүлүшү болуп эсептелет. Коннотация тар мааниде караганда, тилдик каражаттардын өзүнүн маанисинен сырткары кошумча семантикалык компоненти. Коннотациянын сүйлөшүүдөгү субъективдүү табияты тилдик каражаттардын когнитивдик (таанып билүүчүлүк, гносеологиялык) функцияны аркалаган объективдүү мазмунуна карама - каршы келет. Коннотациянын субъективдүү мүнөзү бир эле көрүнүштү туюндурган тилдик каражаттын ар түрдүү интерпретацияланыш мүмкүнчүлүгүнөн байкалат. Мис., «көз жашы» деген туюнтма сүйлөшүүдө терс мааниде да жана оң мааниде да колдонулушу, түшүндүрүлүшү мүмкүн. Коннотация тексттин экспрессивдик боегун түзгөн эмотивдик-прагматикалык аспектилер менен тыгыз байланыштуу.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni3