Termin kartochkasi to'liqligi: 30%
| Terminning o'zbekcha nomi | Leksemalarning sintaktik tasnifi |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Leksemalarning sintaktik tasnifi” terminining etimologiyasi uning tarkibidagi uch asosiy komponent ‒ leksema, sintaktik va tasnif so‘zlarining kelib chiqishiga asoslanadi. Leksema termini qadimgi yunon tilidagi “lexis” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “so‘z”, “nutq”, “ifoda” ma’nolarini anglatadi. Keyinchalik ilmiy tilshunoslikda leksema so‘zi “tilning lug‘aviy birligi”, ya’ni ma’no va shakl birligi sifatidagi so‘zni ifodalash uchun ishlatilgan. Sintaktik so‘zi yunoncha syntaxis (“tartibga solish”, “biriktirish”) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, gap va so‘z birikmalarining tuzilishi, ularning o‘zaro bog‘lanish qonuniyatlariga oid ma’noni bildiradi. Bu atama lotin va Yevropa tillari orqali ilmiy termin sifatida shakllanib, o‘zbek tiliga kirgan. Tasnif so‘zi arab tilidagi تصنيف (taṣnīf) so‘zidan olingan bo‘lib, “bo‘lish”, “turlarga ajratish”, “klassifikatsiya qilish” ma’nolarini anglatadi. O‘zbek tilida ilmiy termin sifatida biror obyekt yoki hodisani guruhlarga ajratish jarayonini bildiradi. “Leksemalarning sintaktik tasnifi” termini etimologik jihatdan “so‘z (leksema)larning gap tuzilishidagi vazifasiga ko‘ra turlarga ajratilishi” degan ma’noni anglatadi. Bu atama tilshunoslikda leksemalarning sintaktik funksiyasiga qarab ularni turli guruhlarga ajratish jarayonini ifodalash uchun qo‘llanadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Leksemalarning sintaktik tasnifida, asosan, ularning nutqda boshqa leksemalar bilan bog‘lana olish-olmasligi, gap bo‘lagi bo‘lib kela olish-olmaslik xususiyati o‘z aksini topadi:1) gap bo‘lagi bo‘lishga xoslanmagan so‘z: undov, modal, so‘zgap; 2) gap bo‘lagi bo‘lishga xoslangan so‘z: fe’l, ot, sifat, son, ravish, taqlid, olmosh; 3) sintaktik aloqa vositasi bo‘lishga xoslangan so‘z: ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklama. So‘z-gap boshqa so‘z bilan sintaktik aloqaga kirishmaydi, o‘zi mustaqil gap bo‘lib kelish qobiliyatiga, ya’ni ajralganlik xossasiga ega. Mustaqil va yordamchi so‘z esa bog‘lanish xususiyatiga ega bo‘lib, bulardan yordamchilar gapda alohida bo‘lak bo‘lib kela olmaydi, balki sintaktik jihatdan bog‘lash vazifasini bajaradi. Mustaqil leksema esa mustaqil ravishda gap bo‘lagi bo‘lib kela oladi. O‘zbek tili leksemalarining semantik-morfologik-sintaktik belgilar majmuidan iborat serqirra mohiyatini jadvalda quyidagicha berish mumkin |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | — |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | — |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 9 |