info@gmail.com +998 99 741 35 23

Leksik o‘zlashmalar —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiLeksik o‘zlashmalar
Terminning o'zbekcha etimologiyasiLeksik termini qadimgi yunoncha “lexikos” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “so‘zga oid”, “lug‘atga oid” ma’nolarini bildiradi. Ushbu so‘z “lexis” ‒ “so‘z”, “nutq”, “ifoda” ma’nolarini anglatuvchi leksemadan hosil bo‘lgan. Keyinchalik u lotin va Yevropa tillari orqali rus tilidagi “лексический” shaklida o‘zbek tiliga leksik tarzida kirib kelgan. O‘zlashma termini o‘zbek tilidagi “o‘zlashmoq” fe’lidan yasalgan. “O‘zlashmoq” so‘zi “o‘z” va “-lash” fe’l yasovchi affiksi hamda “-moq” infinitiv qo‘shimchasidan tashkil topgan bo‘lib, “o‘ziniki qilib olmoq”, “boshqa tildan qabul qilmoq”, “moslashtirmoq” ma’nolarini anglatadi. -ma qo‘shimchasi esa harakat natijasini bildiruvchi ot yasab, o‘zlashma ‒“boshqa tildan qabul qilingan til birligi” ma’nosini hosil qiladi. “-lar” qo‘shimchasi o‘zbek tilidagi ko‘plik qo‘shimchasi bo‘lib, terminning ko‘plik shaklini ifodalaydi. Leksik o‘zlashmalar termini etimologik jihatdan “boshqa tillardan qabul qilingan lug‘aviy birliklar (so‘zlar)” degan ma’noni anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiLeksik o‘zlashmalar ‒ bir tildan ikkinchi tilga o‘tgan va qabul qiluvchi tilning fonetik, grammatik hamda semantik me’yorlariga moslashgan lug‘aviy birliklardir. Ular tillararo madaniy, siyosiy, iqtisodiy, ilmiy va texnologik aloqalar natijasida til lug‘at tarkibiga kiradi hamda vaqt o‘tishi bilan umumxalq tilining faol leksikasiga aylanishi mumkin. Tilshunoslikda leksik o‘zlashmalar tilning lug‘at boyligini to‘ldiruvchi asosiy manbalardan biri hisoblanadi. Bunday so‘zlar o‘zlashish jarayonida qabul qiluvchi tilning talaffuz, yozuv, grammatik qurilish va ma’no tizimiga moslashadi. Ayrim o‘zlashmalar asl shaklini deyarli saqlab qolsa, boshqalari fonetik yoki morfologik jihatdan sezilarli o‘zgarishga uchraydi. O‘zbek tilidagi leksik o‘zlashmalar manbasiga ko‘ra quyidagi guruhlarga ajratiladi: arab tilidan o‘zlashgan so‘zlar: kitob, maktab, ilm, qalam; fors-tojik tilidan o‘zlashgan so‘zlar: daraxt, bahor, dehqon; rus tili orqali kirgan so‘zlar: vokzal, samolyot, poyezd; g‘arbiy Yevropa tillaridan o‘zlashgan so‘zlar: kompyuter, internet, marketing, universitet. Leksik o‘zlashmalar yangi tushunchalarni nomlash, ilmiy-texnik taraqqiyot natijasida paydo bo‘lgan terminlarni ifodalash hamda tilning lug‘aviy imkoniyatlarini kengaytirishda muhim o‘rin tutadi. Leksik o‘zlashmalar ‒ boshqa tillardan kirib, qabul qiluvchi tilning fonetik, grammatik va semantik me’yorlariga moslashgan hamda uning lug‘at tarkibidan mustahkam o‘rin olgan so‘z va terminlardir. O‘zbek tilidagi maktab, kitob, universitet, telefon, kompyuter kabi so‘zlar leksik o‘zlashmalar hisoblanadi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni9