Termin kartochkasi to'liqligi: 30%
| Terminning o'zbekcha nomi | Leksik usul |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Leksik usul” terminining etimologiyasi ushbu terminni tashkil etuvchi ikki so‘z ‒ leksik va usulning kelib chiqishiga asoslanadi. Leksik so‘zi qadimgi yunon tilidagi lexis so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “so‘z”, “nutq”, “ifoda” ma’nolarini anglatadi. Bu so‘zdan lexikos (“so‘zga oid”) sifati hosil bo‘lgan. Keyinchalik u lotin va Yevropa tillari orqali rus tiliga (лексический), undan esa o‘zbek tiliga leksik shaklida kirgan. Tilshunoslikda leksik “so‘z boyligi”, “lug‘at tarkibi”, “leksikaga oid” degan ma’noni bildiradi. Usul so‘zi arab tilidagi أصول (uṣūl) yoki أسلوب (uslūb) bilan tarixan bog‘liq bo‘lib, o‘zbek tilida “yo‘l”, “metod”, “amalga oshirish tartibi”, “yondashuv” ma’nolarida qo‘llanadi. Ilmiy termin sifatida usul ma’lum bir maqsadga erishish uchun qo‘llaniladigan yo‘l yoki metodni anglatadi. Leksik usul termini etimologik jihatdan “so‘zlar bilan bog‘liq metod”, “lug‘at tarkibi vositasida amalga oshiriladigan usul” degan ma’noni bildiradi. Tilshunoslikda leksik usul tilning lug‘aviy birliklari orqali ma’no ifodalash, yangi so‘z va terminlar hosil qilish yoki til hodisalarini tahlil qilish usullaridan birini anglatadi. Xususan, terminologiyada leksik usul mavjud so‘zlarga yangi terminologik ma’no yuklash yoki umumxalq tilidagi so‘zlarni termin sifatida qo‘llash yo‘li bilan yangi terminlar yaratish usuli sifatida izohlanadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Tilning lug‘at tarkibidagi mavjud so‘z va iboralardan foydalanish orqali yangi ma’no yoki termin hosil qilish usulidir. Bu usulda yangi birlik yaratish uchun so‘zning tashqi shakli o‘zgartirilmaydi, balki unga yangi mazmun yuklanadi yoki mavjud lug‘aviy birlik termin sifatida qo‘llanadi. Tilshunoslik va terminologiyada leksik usul yangi atamalarni yaratishning muhim yo‘llaridan biri hisoblanadi. Bu usul orqali umumxalq tilidagi so‘zlar ma’lum bir fan yoki soha ehtiyojiga moslashtirilib, maxsus termin vazifasini bajaradi. Natijada so‘zning umumiy lug‘aviy ma’nosi bilan bir qatorda aniq ilmiy yoki kasbiy ma’nosi ham shakllanadi. Masalan: Ildiz so‘zi umumiy tilda o‘simlikning yer osti qismi ma’nosini bildiradi, tilshunoslikda esa so‘zning asosiy morfemasini anglatuvchi termin sifatida qo‘llanadi. Tarmoq so‘zi daraxt shoxi ma’nosidan tashqari, texnologiya sohasida kompyuterlar o‘zaro bog‘langan tizimni ifodalovchi termin hisoblanadi. Leksik usul ‒ mavjud lug‘aviy birliklardan foydalanish, ularga yangi terminologik ma’no yuklash yoki ularni maxsus soha terminlari sifatida qo‘llash orqali yangi terminlar hosil qilish usulidir. Bu usul terminologiyani boyitishda va ilmiy tilni rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | — |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | — |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 9 |