Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Ligatura |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Ushbu termin lotincha “ligature” so‘zidan olingan bo‘lib, “bog‘lash”, “biriktirish”, “ulash” ma’nolarini anglatadi. Bu so‘z lotin tilidagi “ligare” fe’lidan hosil bo‘lgan bo‘lib, uning asosiy ma’nosi “bog‘lamoq”, “ulamoq”, “birlashtirmoq” demakdir. Keyinchalik ushbu termin o‘rta asr lotin tili orqali Yevropa tillariga (ligature – inglizcha, ligature – fransuzcha, ligatur – nemischa) kirib, rus tilida лигатура shaklida qo‘llanila boshlagan va shu til orqali o‘zbek tiliga ligatura ko‘rinishida o‘zlashgan. Ligatura termini “ikki yoki undan ortiq belgining birlashtirilishi natijasida hosil bo‘lgan yaxlit grafik birlik” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslik va grafika sohasida ligatura yozuv tizimida ikki yoki undan ortiq harfning qo‘shilib, bitta grafik belgi shaklida ifodalanishini bildiruvchi termin hisoblanadi. Masalan, lotin yozuvidagi æ (a va e harflarining qo‘shilishi), œ (o va e ning qo‘shilishi) yoki tipografiyada fi, fl kabi belgilar ligaturalarga misol bo‘ladi. Ligatura termini etimologik jihatdan “bog‘langan”, “birlashtirilgan grafik belgi” ma’nosini bildirib, yozuv tizimida bir necha harfning yagona grafik shaklda ifodalanishini anglatuvchi ilmiy atama sifatida shakllangan. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Ligatura ‒ yozuv tizimi va tipografiyada ikki yoki undan ortiq harfning qo‘shilib, yagona grafik belgi ko‘rinishida ifodalanishidan hosil bo‘lgan yozuv birligidir. Tilshunoslik va grafika fanida ligatura harflarning yozuvda yoki bosma matnda estetik ko‘rinishni yaxshilash, yozishni qulaylashtirish hamda ayrim tarixiy yozuv an’analarini saqlash maqsadida qo‘llaniladi. Ligaturalar alohida fonema yoki yangi harfni emas, balki bir nechta harfning grafik jihatdan birlashtirilgan shaklini ifodalaydi. Ligaturalar qadimgi qo‘lyozmalar, lotin, arab va boshqa yozuv tizimlarida keng uchraydi. Zamonaviy tipografiyada ham ayrim harf juftliklari matnning o‘qilishini va tashqi ko‘rinishini yaxshilash uchun ligatura shaklida beriladi. Masalan: æ ‒ a va e harflarining qo‘shilishidan hosil bo‘lgan ligatura; œ ‒ o va e harflarining qo‘shilishidan hosil bo‘lgan ligatura; fi, fl ‒ tipografik ligaturalar bo‘lib, mos ravishda f + i va f + l harflarining birikkan grafik shaklidir. Ligatura ‒ ikki yoki undan ortiq harfning yagona grafik belgi shaklida birlashtirilishi natijasida hosil bo‘ladigan yozuv birligi bo‘lib, yozuvning ixchamligi, estetik ko‘rinishi va o‘qilish qulayligini ta’minlashga xizmat qiladi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Лигатура |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Лигатура латын тилинин ligatura сөзүнөн алынган болуп, байланыш деген маанин билдирет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Лигатура – 1) жазуу системаларында же фонетикалык транскрипцияда эки графеманын же транскрипциялык белгилердин элементтеринин кошулушунан пайда болгон белги. Лигатура бат жазууда (стенограммада) жана тексттерди кооздоп, оймо-чиймелеп жазууда колдонулат. 2) Эки же андан көп тамгалардын бириктирилип жазылышы: мис., кыргыз тилиндеги созулмалар (аа, оо, уу ж.б.) ж.б. Мындай лигатура бир гана тыбышты билдирет. 3) Тамгалардын айкашын, муунду же сөздү туюндуруучу бир гана жазуу белгиси, мис., англ. & (and)"жана". |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 7 |