info@gmail.com +998 99 741 35 23

Lingvistik xarita —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiLingvistik xarita
Terminning o'zbekcha etimologiyasiLingvistik ‒ lotincha lingua so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “til” degan ma’noni anglatadi. Ushbu so‘z asosida lotin tilida linguisticus (“tilga oid”) sifati hosil bo‘lgan. Keyinchalik u fransuzcha (linguistique), inglizcha (linguistic) va ruscha (лингвистический) tillari orqali o‘zbek tiliga lingvistik shaklida kirib kelgan hamda “tilga oid”, “tilshunoslikka taalluqli” ma’nolarini ifodalaydi. Xarita ‒ arab tilidagi xarīṭa (خريطة) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “yer yuzasi yoki ma’lum bir hududning kichraytirilgan tasviri”, ‘reja’, “chizma” ma’nolarini anglatadi. Arab tiliga bu so‘z yunoncha chartēs ‒ “qog‘oz”, “yozuv varag‘i”) so‘zidan kirgan deb qaraladi. Keyinchalik u ko‘plab Sharq tillari, jumladan o‘zbek tiliga xarita shaklida kirib kelgan. Lingvistik xarita termini etimologik jihatdan “tilga oid xarita” yoki “til hodisalarining geografik tasviri” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslikda mazkur termin tillar, shevalar, lahjalar yoki muayyan til hodisalarining hududiy tarqalishini kartografik usulda aks ettiruvchi ilmiy xaritani ifodalash uchun qo‘llaniladi. Lingvistik xaritalar dialektologiya, lingvistik geografiya va areal tilshunoslik tadqiqotlarida muhim ilmiy manba hisoblanadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiLingvistik xarita ‒ til hodisalari, tillar, lahjalar, shevalar yoki muayyan til birliklarining geografik tarqalishini maxsus kartografik belgilar yordamida aks ettiruvchi ilmiy xarita hisoblanadi. U til elementlarining hududiy joylashuvi, tarqalish chegaralari va o‘zaro aloqalarini vizual ko‘rinishda ifodalashga xizmat qiladi. Lingvistik xaritalarda fonetik, leksik, morfologik, sintaktik va boshqa til xususiyatlarining muayyan hududlarda qanday tarqalganligi ko‘rsatiladi. Bunday xaritalar dialekt va lahjalarning chegaralarini aniqlash, izoglossalarni belgilash, til hodisalarining areal xususiyatlarini o‘rganish hamda tillarning tarixiy rivojlanish jarayonlarini tahlil qilishda muhim ilmiy vosita hisoblanadi. Lingvistik xaritalar, ayniqsa, lingvistik geografiya, dialektologiya, areal tilshunoslik va qiyosiy-tarixiy tilshunoslik tadqiqotlarida keng qo‘llaniladi. Ular til hodisalarining hududiy tarqalish qonuniyatlarini aniqlash, turli sheva va lahjalarning o‘zaro munosabatlarini o‘rganish hamda til atlaslarini yaratishda asosiy manbalardan biri sanaladi. Lingvistik xarita ‒ til hodisalari va til birliklarining geografik tarqalishini ilmiy asosda aks ettiruvchi, ularning hududiy xususiyatlari va o‘zaro bog‘liqligini ko‘rsatishga xizmat qiladigan kartografik tadqiqot vositasidir.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni11