Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Lingvokognitologiya |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Lingvokognitologiya” terminining etimologiyasi uning tarkibidagi uch komponent ‒ lingvo, kognito va -logiya qismlarining kelib chiqishiga asoslanadi. Lingvo- (yoki lingv-) lotincha lingua so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “til”, “nutq” ma’nolarini anglatadi. Bu asos ko‘plab tilshunoslik terminlarida “tilga oid” degan ma’noni ifodalaydi. Kognito- lotincha “cognition” so‘zidan olingan bo‘lib, “bilish”, “idrok etish”, “anglash” ma’nolarini bildiradi. Bu komponent insonning tafakkur jarayoni va bilim hosil qilish faoliyati bilan bog‘liq; -logiya esa qadimgi yunoncha “logos”‒ “ta’limot”, “fan”, “bilim” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “o‘rganish sohasi”, “ilmiy yo‘nalish” ma’nosini beradi. Lingvokognitologiya termini etimologik jihatdan “til va bilish (kognitiv jarayon) haqidagi fan” degan ma’noni anglatadi. U til va inson tafakkuri o‘rtasidagi bog‘liqlikni, ya’ni tilning bilish jarayonlarida qanday shakllanishi va ishlashini o‘rganadigan ilmiy yo‘nalishni ifodalaydi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Lingvokognitologiya ‒ tilshunoslikning til va insonning bilish (kognitiv) jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganuvchi yo‘nalishidir. U tilni faqat aloqa vositasi sifatida emas, balki inson tafakkuri, bilim va dunyoni anglash jarayonlarining ifodasi sifatida tadqiq etadi. Mazmunan lingvokognitologiya til birliklari orqali inson ongida qanday tushunchalar shakllanishi, bilim qanday ifodalanishi va saqlanishini o‘rganadi. Bu yo‘nalish tilning semantik tizimi, konseptlar (tushunchalar), mental tasvirlar hamda dunyoqarash bilan bog‘liq til hodisalarini tahlil qiladi. Lingvokognitologiya quyidagi masalalarni o‘rganadi: til orqali bilimning ifodalanishi va tuzilishi; konsept va tushunchalarning til birliklarida aks etishi; til va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro munosabat; insonning dunyoni til vositasida tasniflash usullari. Lingvokognitologiya ‒ til va tafakkur, ya’ni bilish jarayonlari o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganadigan, tilni inson ongining aks ettiruvchi tizimi sifatida tahlil qiluvchi zamonaviy tilshunoslik yo‘nalishidir. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Лингвокогнитология |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Лингвокогнитология термини үч негизги бөлүктөн түзүлгөн: «Лингво-» – латын тилиндеги lingua – «тил» деген сөздөн келип чыккан. Илимий терминдерде тилге, тилдик кубулуштарга тиешелүүлүктү билдирет. «Когнит-» – латын тилиндеги cognitio – «таанып-билүү», «билим», «тааным» деген сөздөн келип чыккан. Анын негизи cognoscere – «таануу, билүү» дегенди билдирет. «-логия» – байыркы грек тилиндеги logos – «сөз», «окуу», «илим», «илимий түшүндүрмө» маанисиндеги сөздөн жана -logia – «илим, окуу» деген термин жасоочу бөлүктөн келип чыккан. Демек: lingua + cognitio + -logia → лингвокогнитология – «тилди таанып-билүү менен байланышта изилдөөчү илим» деген маанини берет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Лингвокогнитология (же когнитивдик лингвистика) — бул тил менен адамдын аң-сезиминин, ой жүгүртүүсүнүн жана дүйнөнү таануусунун ортосундагы байланышты изилдеген тил илиминин тармагы. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 6 |