info@gmail.com +998 99 741 35 23

Lisoniy tasnif —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiLisoniy tasnif
Terminning o'zbekcha etimologiyasi“Lisoniy tasnif” terminining etimologiyasi uning tarkibidagi ikki asosiy so‘z ‒ lisoniy va tasnifning kelib chiqishiga asoslanadi. Lisoniy so‘zi arab tilidagi لسان (lisān) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “til”, “nutq a’zosi”, “til tizimi” ma’nolarini anglatadi. O‘zbek tilida unga -iy qo‘shimchasi qo‘shilib, “tilga oid”, “til tizimiga xos” degan ma’noni bildiruvchi sifat hosil qilingan. Tasnif so‘zi arab tilidagi تصنيف (taṣnīf) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “turlarga ajratish”, “guruhlash”, “klassifikatsiya qilish”, “tizimlashtirish” ma’nolarini anglatadi. Bu so‘z arab tilidagi ṣannafa (“tartibga solmoq”, “toifalarga ajratmoq”) fe’lidan yasalgan. “Lisoniy tasnif” termini etimologik jihatdan “tilga oid tasnif”, “til birliklarini ma’lum belgilari asosida guruhlarga ajratish” degan ma’noni anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiLisoniy tasnif ‒ til birliklarini ularning lisoniy (til tizimiga xos) belgilariga, tuzilishi, ma’nosi, vazifasi va o‘zaro munosabatlariga ko‘ra guruhlarga ajratish va tizimlashtirish usulidir. Mazmunan lisoniy tasnif tilning ichki tuzilishini ilmiy asosda o‘rganishga xizmat qiladi. Bu tasnif orqali fonemalar, morfemalar, leksemalar, so‘z turkumlari, so‘z birikmalari va gaplar o‘ziga xos belgilari asosida alohida guruhlarga ajratiladi. Natijada til birliklari o‘rtasidagi umumiy va farqli xususiyatlar aniqlanadi hamda til tizimining qonuniyatlari ochib beriladi. Masalan: Leksemalar ot, sifat, son, olmosh, fe’l, ravish kabi so‘z turkumlariga ajratiladi. Gaplar tuzilishi va maqsadiga ko‘ra sodda va qo‘shma, darak, so‘roq, buyruq va undov gaplarga tasniflanadi. Morfemalar mustaqil va yordamchi turlarga ajratiladi. Lisoniy tasnif ‒ til birliklarini ularning lisoniy xususiyatlari va vazifalariga ko‘ra ilmiy mezonlar asosida guruhlarga ajratish hamda tizimlashtirishni ifodalovchi tilshunoslik terminidir. U tilning strukturasi va tizimli xususiyatlarini o‘rganishda muhim nazariy ahamiyatga ega. Tilshunoslikda lisoniy tasnif til birliklarini (fonema, morfema, leksema, so‘z birikmasi, gap va boshqalarni) ularning lisoniy xususiyatlari, vazifasi va tuzilishiga ko‘ra ilmiy asosda guruhlarga ajratish jarayonini ifodalovchi termin hisoblanadi. Bu tasnif til tizimining ichki qonuniyatlarini aniqlash va birliklar o‘rtasidagi munosabatlarni ochib berishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni2