Termin kartochkasi to'liqligi: 30%
| Terminning o'zbekcha nomi | Lisoniy ziddiyat |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Lisoniy ziddiyat” terminining etimologiyasi uning tarkibidagi ikki so‘z ‒ lisoniy va ziddiyatning kelib chiqishiga asoslanadi. Lisoniy so‘zi arabcha لسان (lisān) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “til”, “nutq”, “so‘zlashuv vositasi” ma’nolarini anglatadi. O‘zbek tilida unga -iy qo‘shimchasi qo‘shilib, “tilga oid”, “til tizimiga tegishli” degan ma’noni ifodalaydi. Ziddiyat so‘zi arabcha ضدّ (ḍidd) ‒ “qarama-qarshi”, “teskari” degan ma’nolardan kelib chiqqan bo‘lib, “qarshilik”, “antagonizm”, “nomuvofiqlik”, “bir-biriga zid holat” ma’nolarini bildiradi. “Lisoniy ziddiyat” termini etimologik jihatdan “til tizimidagi qarama-qarshi munosabat” degan ma’noni anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | til tizimidagi birliklar o‘rtasida ularning ma’nosi, shakli yoki vazifasi jihatidan yuzaga keladigan qarama-qarshilik va farqlanish munosabatidir. Mazmunan lisoniy ziddiyat tilning ichki tizimida bir birlikning boshqa birlikdan ajralib turishini ta’minlaydigan asosiy semantik yoki grammatik qarama-qarshiliklarni ifodalaydi. Bu ziddiyatlar tilning ma’no aniqligini ta’minlaydi va birliklarning bir-biridan farqlanishiga xizmat qiladi. Lisoniy ziddiyatlar turli darajalarda namoyon bo‘ladi: Fonologik ziddiyat: tovushlar o‘rtasidagi farq (masalan, b–p, d–t); Leksik ziddiyat: antonim so‘zlar o‘rtasidagi qarama-qarshilik (masalan, katta – kichik); Grammatik ziddiyat: so‘z shakllari yoki grammatik ma’nolar o‘rtasidagi farq (masalan, o‘qidi – o‘qiydi). Lisoniy ziddiyat ‒ til birliklari o‘rtasidagi ma’no, shakl yoki vazifa jihatidan qarama-qarshilik bo‘lib, u til tizimining aniq va tartibli ishlashini ta’minlaydi. Tilshunoslikda bu termin til birliklari o‘rtasidagi qarama-qarshi (antonimik yoki funksional) munosabatlarni, ya’ni bir birlikning boshqasiga zid bo‘lgan holatini ifodalash uchun qo‘llanadi. Aslida, lisoniy ziddiyat dialektikaning qarama-qarshiliklar birligi qonunining tilda voqelanishidir. Tilshunoslar lisoniy ziddiyatni bir necha tomonlama tasniflaydilar: 1) ziddiyat tizimida tutgan o‘rniga ko‘ra; 2) ziddiyat a’zolarining o‘zaro munosabatiga ko‘ra; 3) turli vaziyatda ziddiyatning amal qilishiga ko‘ra. Lisoniy ziddiyat ziddiyat tizimida tutgan o‘rniga ko‘ra tasniflanayotganda ziddiyat tarkibining o‘lchami va uchrovchanlik belgilari inobatga olinadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | — |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | — |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 2 |