Termin kartochkasi to'liqligi: 30%
| Terminning o'zbekcha nomi | Litota |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Litota termini qadimgi yunoncha litótēs so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “soddalik”, “kamlik”, “ixchamlik”, “kichraytirish” ma’nolarini anglatadi. Bu so‘z yunoncha litos ‒ sifatidan hosil bo‘lgan bo‘lib, “oddiy”, “soda”, “kam”, “bezaksiz” degan ma’nolarni bildiradi. Qadimgi yunon ritorikasida litótēs biror narsa yoki hodisani uning asl darajasidan pastroq qilib ifodalash, ya’ni ma’noni ataylab kuchsizlantirish orqali ta’sirchanlik hosil qiluvchi uslubiy vosita sifatida qo‘llangan. Keyinchalik ushbu termin lotin tiliga litotes, undan esa fransuz (litote), ingliz (litotes), rus (литота) va boshqa Yevropa tillari orqali o‘zbek tiliga litota shaklida kirib kelgan. Litota termini etimologik jihatdan “kichraytirish”, “kamaytirib ifodalash” yoki "soddalashtirib bayon qilish" degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslik va adabiyotshunoslikda mazkur termin predmet, belgi yoki hodisaning xususiyatini ataylab pasaytirib, kuchsizlantirib yoki inkor shakli orqali ifodalashga asoslangan uslubiy vositani bildiradi. Litota ko‘pincha mubolag‘aning (giperbolaning) aksi sifatida qaraladi va nutqning obrazliligi hamda ta’sirchanligini oshirishga xizmat qiladi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Litota ‒ badiiy uslub va ritorikada predmet, hodisa yoki shaxsning belgi-xususiyatini ataylab kichraytirib, kuchsizlantirib yoki inkor shakli orqali ifodalashga asoslangan uslubiy vosita hisoblanadi. U nutqda ma’no ta’sirchanligini oshirish, fikrni bilvosita ifodalash hamda obrazlilik yaratish maqsadida qo‘llaniladi. Litota orqali muallif yoki so‘zlovchi voqea-hodisaning asl darajasini bevosita emas, balki uni pasaytirib ko‘rsatish orqali ifodalaydi. Bunda ko‘pincha inkor shaklidagi ifodalar ishlatiladi. Masalan, “yomon emas” iborasi “yaxshi”, “oson emas” esa “qiyin” ma’nosini yumshoqroq va ta’sirchanroq tarzda ifodalaydi. Shuningdek, “bir tomchi yordam”, “bir chimdim sabr” kabi birikmalarda ham miqdorni ataylab kichraytirish orqali uslubiy ta’sir yuzaga keltiriladi. Litota badiiy adabiyot, publitsistika va og‘zaki nutqda keng qo‘llanilib, fikrning emotsional-ekspressivligini kuchaytirish, kamtarlik, kinoya yoki muloyimlik ma’nolarini ifodalashga xizmat qiladi. U ko‘pincha giperbolaning aksi sifatida qaraladi, chunki giperbola hodisani bo‘rttirib ko‘rsatsa, litota uni ataylab kichraytirib yoki pasaytirib tasvirlaydi. Litota ‒ predmet yoki hodisaning belgi va xususiyatlarini ataylab kamaytirib, kuchsizlantirib yoki inkor shaklida ifodalash orqali nutqning obrazliligi va ta’sirchanligini oshiruvchi muhim uslubiy vositadir. Litoota narsaning hajmi, darajasi yoki sifatini ataylab kamaytirib ifodalash usulidir. Bu stilistik vosita orqali fikr yumshoqroq yoki ta’sirliroq beriladi. Masalan: yomon emas (ya’ni yaxshi), kam emas (ya’ni ko‘p). Litota ko‘proq badiiy uslubda qo‘llanadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | — |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | — |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 3 |