info@gmail.com +998 99 741 35 23

Logik kesim —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiLogik kesim
Terminning o'zbekcha etimologiyasiLogik ‒ qadimgi yunoncha “logikē” so‘zidan olingan bo‘lib, “logos” ‒ “so‘z”, “fikr”, “aql”, “mulohaza” ma’nolarini anglatadi. Ushbu so‘z lotincha logica orqali Yevropa tillariga kirgan va keyinchalik ruscha логический shakli orqali o‘zbek tiliga logik tarzida o‘zlashgan. Termin “mantiqqa oid”, “fikrlash qonuniyatlariga taalluqli” degan ma’noni bildiradi; kesim ‒ o‘zbek tilining o‘z qatlamiga mansub kes- fe’lidan hosil bo‘lgan. Kes- fe’li qadimgi turkiy tillarda “ajratmoq”, “bo‘lmoq”, “chegaralamoq” ma’nolarini anglatgan. -im qo‘shimchasi yordamida hosil bo‘lgan kesim so‘zi dastlab “kesilgan qism” ma’nosini bildirgan bo‘lsa, keyinchalik grammatik termin sifatida gapning predikativ markazini ifodalovchi bosh bo‘lak ma’nosida qo‘llanila boshlagan. Logik kesim termini etimologik jihatdan “mantiqiy predikat”, “fikrning hukm bildiruvchi qismi” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslik va mantiq fanida mazkur termin hukm yoki gap tarkibida predmet (subyekt) haqida tasdiq, inkor yoki boshqa xususiyatni bildiruvchi qismni ifodalaydi. Logik kesim grammatik kesim bilan doimo mos kelmasligi mumkin, chunki u gapning mantiqiy tuzilishi va kommunikativ mazmuni asosida aniqlanadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiLogik kesim ‒ hukm yoki gapning mantiqiy tuzilishida logik ega (subyekt) haqida aytilayotgan belgi, xususiyat, harakat, holat yoki munosabatni ifodalovchi qismdir. U fikrning predikativ mazmunini tashkil etib, subyekt haqida qanday hukm chiqarilayotganini ko‘rsatadi. Logik kesim grammatik kesimdan farqli ravishda gapning sintaktik tuzilishiga emas, balki uning mantiqiy va kommunikativ mazmuniga asoslanadi. Shu sababli grammatik kesim bilan logik kesim har doim ham bir xil bo‘lavermaydi. Gapning mazmuni, konteksti va mantiqiy urg‘usiga qarab logik kesimning chegarasi o‘zgarishi mumkin. Logik kesim mantiq, sintaksis va kommunikativ tilshunoslikda hukmning tarkibini, gapning aktual bo‘linishini hamda axborot tuzilishini tahlil qilishda muhim nazariy tushuncha hisoblanadi. U fikrning yangi yoki asosiy axborot qismini ifodalashga xizmat qiladi hamda gapning kommunikativ markazini aniqlashda muhim o‘rin tutadi. Logik kesim ‒ logik ega haqida hukm, belgi, harakat, holat yoki munosabatni ifodalovchi, gapning mantiqiy mazmunini shakllantiruvchi va fikrning predikativ asosini tashkil etuvchi tarkibiy qismdir.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni3