Termin kartochkasi to'liqligi: 50%
| Terminning o'zbekcha nomi | Logik urg‘u |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Logik ‒ qadimgi yunoncha “logikē” so‘zidan olingan bo‘lib, uning asosi logos ‒ “so‘z”, “fikr”, “aql”, “mulohaza” ma’nolarini anglatadi. Ushbu so‘z lotincha logica orqali Yevropa tillariga kirgan va keyinchalik ruscha логический shakli orqali o‘zbek tiliga logik tarzida o‘zlashgan. Termin “mantiqqa oid”, “fikrlash qonuniyatlariga taalluqli” degan ma’noni bildiradi; urg‘u ‒ turkiy tillarga xos so‘z bo‘lib, ur- fe’lidan hosil bo‘lgan. Ur- qadimgi turkiy tilda “zarba bermoq”, ‘ta’kidlamoq”, “kuch bilan ta’sir qilmoq” ma’nolarini anglatgan. Keyinchalik urg‘u so‘zi tilshunoslikda tovush, bo‘g‘in yoki so‘zni boshqalariga nisbatan kuchliroq talaffuz qilish, ya’ni ta’kid ma’nosini ifodalovchi fonetik va kommunikativ termin sifatida qo‘llanila boshlagan. Logik urg‘u termini etimologik jihatdan “mantiqiy ta’kid” yoki “fikrning muhim qismini ajratib ko‘rsatuvchi urg‘u” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslikda mazkur termin gap tarkibidagi muayyan so‘z yoki so‘z birikmasini boshqalarga nisbatan kuchliroq talaffuz qilish orqali fikrning eng muhim, yangi yoki asosiy mazmunini ajratib ko‘rsatishga xizmat qiluvchi intonatsion vositani ifodalaydi. Logik urg‘u gapning kommunikativ tuzilishi va aktual bo‘linishini belgilovchi muhim vositalardan biri hisoblanadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Логикалык басым |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Логикалык басым деген термин эки сөздөн түзүлгөн: «Логика» – байыркы грек тилиндеги logikē (λογική) сөзүнөн келип чыккан, «ой жүгүртүү», «акылга сыярлык ой», «ойдун мыйзамдары» деген маанилерди билдирет. Негизги түбү logos – «сөз», «ой», «түшүнүк», «акыл» деген маанилерде колдонулган. «Басым» – түрк тилдериндеги бас- этишинен келип чыккан. Бас- – «кысуу», «басуу», «күч келтирүү» маанисин билдирет. Тил илиминде басым – муундагы же сөздөгү бир элементти башкаларга салыштырмалуу күчтүүрөөк айтуу дегенди түшүндүрөт. Демек, «логикалык басым» – сөзмө-сөз «ойдун маанилүү бөлүгүнө түшүрүлгөн басым» деген түшүнүктү берет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Логикалык басым – сүйлөп жатканда же окуп жатканда мааниси күчтүү, негизги ойду туюнткан бир же бир нече сөздү башкаларга караганда катуураак, өзгөчө обон же тыным аркылуу бөлүп көрсөтүү. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 3 |