Termin kartochkasi to'liqligi: 30%
| Terminning o'zbekcha nomi | Lug‘at maqolasi |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Lug‘at so‘zi arab tilidagi لغة (lug‘ah) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “til”, “so‘zlashuv”, “nutq” ma’nolarini anglatadi. O‘zbek tilida bu so‘z ma’nosi torayib, “so‘zlarning ma’nosi, imlosi, talaffuzi yoki tarjimasi izohlangan to‘plam” ma’nosida qo‘llanadigan ilmiy termin sifatida shakllangan. Maqola so‘zi arab tilidagi مقالة (maqālah) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “nutq”, “bayon”, “yozma izoh”, “yozuv” ma’nolarini bildiradi. O‘zbek tilida u odatda biror mavzuni yorituvchi yozma matnni anglatadi. Leksikografiyada esa maqola so‘zi lug‘atdagi har bir alohida so‘zga bag‘ishlangan izohli qismni ifodalash uchun qo‘llanadi. “Lug‘at maqolasi” termini etimologik jihatdan “lug‘atdagi alohida izohli yozuv”, “muayyan so‘zga bag‘ishlangan lug‘aviy tavsif” degan ma’noni anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Lug‘at maqolasi ‒ lug‘atning alohida tarkibiy qismi bo‘lib, unda bitta bosh so‘z yoki ibora haqidagi zarur leksik, grammatik va uslubiy ma’lumotlar tizimli ravishda bayon etiladi. Mazmunan lug‘at maqolasi ma’lum bir so‘zning ilmiy tavsifini berishga xizmat qiladi. Unda odatda bosh so‘z (reestr birlik), uning talaffuzi, grammatik xususiyatlari, lug‘aviy ma’nosi, uslubiy belgilari, etimologiyasi, qo‘llanish doirasi, frazeologik birikmalari va zarur hollarda misollar keltiriladi. Lug‘at maqolasining mazmuni lug‘at turiga qarab farqlanadi. Masalan, izohli lug‘atda so‘zning ma’nosi keng yoritilsa, tarjima lug‘atida uning boshqa tildagi muqobili, etimologik lug‘atda esa kelib chiqishi asosiy o‘rinni egallaydi. Masalan: izohli lug‘atda kitob so‘ziga bag‘ishlangan maqolada uning ot so‘z turkumiga mansubligi, “o‘qish uchun mo‘ljallangan bosma yoki qo‘lyozma asar” ma’nosi va shu ma’noni tasdiqlovchi misollar beriladi. Lug‘at maqolasi ‒ lug‘atning asosiy tarkibiy birligi bo‘lib, unda muayyan so‘z yoki ibora haqida tizimli va ilmiy asoslangan ma’lumotlar jamlanadi. U foydalanuvchiga so‘zning ma’nosi, shakli, qo‘llanishi va boshqa tilshunoslik xususiyatlarini to‘liq tushunishga yordam beradi. Tilshunoslik va leksikografiyada lug‘at maqolasi lug‘atning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, unda bosh so‘z (reestr birlik), uning talaffuzi, grammatik xususiyatlari, ma’nosi, uslubiy belgilari, etimologiyasi, qo‘llanish doirasi va zarur hollarda misollar keltiriladi. Shu sababli bu termin lug‘at tuzish nazariyasi va amaliyotida muhim o‘rin tutadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | — |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | — |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 2 |