info@gmail.com +998 99 741 35 23

Mantiqiy urg‘u — Логикалык басым

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiMantiqiy urg‘u
Terminning o'zbekcha etimologiyasiMantiqiy urg‘u atamasi “mantiq” va “urg‘u” so‘zlarining birikishidan hosil bo‘lgan. Mantiq arabcha manṭiq (منطق) – “fikrlash, fikr yuritish” ma’nolarini anglatadi. Urg‘u esa turkiy tillarda qadimdan qo‘llanib kelgan bo‘lib, so‘z yoki gap tarkibidagi muayyan birlikni boshqalariga nisbatan ajratib, kuchliroq talaffuz qilish hodisasini bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiMantiqiy urg‘u – gap tarkibidagi muayyan so‘z yoki birikmani mazmuniy jihatdan alohida ajratib, unga kuchliroq ta’kid berish orqali fikrning muhim qismini ko‘rsatish hodisasi. Mantiqiy urg‘u gapning mazmuniy markazini belgilaydi va tinglovchining e’tiborini aynan shu birlikka qaratadi. U odatda nutq vaziyatiga, so‘zlovchining maqsadi va kommunikativ niyatiga bog‘liq holda o‘zgaradi. Masalan: Men bugun universitetga bordim gapida turli so‘zlarga mantiqiy urg‘u berish orqali turlicha mazmuniy ta’kid hosil qilinadi: men – ish-harakatni kim bajarganini, bugun – harakat qachon sodir bo‘lganini, universitetga – qayerga borilganini, bordim – qanday harakat bajarilganini ajratib ko‘rsatadi. Mantiqiy urg‘u so‘z urg‘usidan farq qiladi: so‘z urg‘usi so‘z tarkibidagi bo‘g‘inlardan birining fonetik jihatdan ajratilishiga asoslangan bo‘lsa, mantiqiy urg‘u gapdagi mazmuniy muhimlikni ifodalashga xizmat qiladi. ________________________________________
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiЛогикалык басым
Terminning qirg'izcha etimologiyasi«Логикалык» — ойдун байланышы менен байланышкан; «басым» бас- этишине -ым мүчөсү жалганып түзүлгөн. Термин кепте маанилүү сөздү өзгөчө белгилөөнү билдирет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiСүйлөмдөгү маанилүү сөздү же сөз айкашын өзгөчө күч жана интонация менен бөлүп айтуу. Ал сүйлөөчүнүн максатына жараша өзгөрөт. «Мен бүгүн университетке бардым» сүйлөмүндө мен, бүгүн же университетке сөзүнө басым түшүрүү ар башка маалыматты алдыга чыгарат. Сөз басымы муунду, логикалык басым сүйлөмдүн маанилүү бөлүгүн белгилейт.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4