info@gmail.com +998 99 741 35 23

Morfologik tamoyil — Морфологиялык принцип

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiMorfologik tamoyil
Terminning o'zbekcha etimologiyasiMorfologik tamoyil birikmasi morfologik va tamoyil so‘zlaridan tashkil topgan. “Morfologik” atamasi yunoncha morphē – “shakl, ko‘rinish” va logos – “ta’limot, fan” so‘zlari asosida shakllangan morfologiya atamasidan kelib chiqqan. “Tamoyil” esa arabcha tamoyul – “moyillik, yo‘nalish, asosiy qoida” ma’nolarini bildiradi. Shu asosda morfologik tamoyil – so‘zlarning morfemik tarkibi va grammatik shakllarini hisobga olishga asoslangan qoida yoki prinsipdir.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiMorfologik tamoyil – so‘z va qo‘shimchalarning yozilishida ularning morfemik tarkibi, o‘zak va affikslarning shakli hamda grammatik vazifasini asos qilib olish tamoyilidir. Bunda so‘zning talaffuzidagi o‘zgarishlardan qat’i nazar, uning morfemik tarkibi va grammatik shakli imkon qadar yozuvda saqlanadi. Masalan: kitob so‘ziga -ga qo‘shimchasi qo‘shilganda talaffuzda kitopka tarzida aytilishi mumkin, biroq yozuvda kitobga shakli saqlanadi. Demak, yozuvda tovushning ayni paytdagi talaffuzi emas, balki so‘zning morfologik tarkibi asos qilib olinadi. Morfologik tamoyil, ayniqsa, imlo qoidalarini belgilashda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, so‘zlarning turli shakllarini yagona yozuv tizimida izchil ifodalashga xizmat qiladi. ________________________________________
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiМорфологиялык принцип
Terminning qirg'izcha etimologiyasi«Морфологиялык» грекче morphē — «форма» жана logos — «илим» негиздерине байланыштуу. «Принцип» латынча principium — «башат, негизги эреже» сөзүнөн чыккан.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiБул принцип сөздөрдү сөз түркүмдөргө бөлүштүрүүдө сөз өзгөртүүчү системасын жетекчиликке алат. Анткени сөздөрдө маанилик белгилери менен кошо сырткы турпатындагы ар кандай өзгөрүү өзгөчөлүктөрү болот, б.а. жөндөмө, жак, таандык, чак, мамиле, ыңгай, даража, сан ж.б. грамматикалык категориялар боюнча өзгөрүү же өзгөрбөө өзгөчөлүктөрүнө жараша топторго бөлүнөт. Кайсы бир сөздөрдүн тигил же бул сөз түркүмүнө жатарын семантикалык принцип аныктай албаса, морфологиялык принцип жардамга келет.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni1