info@gmail.com +998 99 741 35 23

Nisbiy sifat —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiNisbiy sifat
Terminning o'zbekcha etimologiyasiNisbiy sifat ikki qismdan tarkib topgan: nisbiy va sifat. Nisbiy so‘zi arabcha nisba – “munosabat, aloqa, bog‘liqlik, tegishlilik” ma’nolarini bildiruvchi so‘zdan kelib chiqqan. O‘zbek tilida nisbiy “biror narsa yoki hodisaga munosabat orqali belgilanadigan” ma’nosida qo‘llanadi. O‘zbek tilining ta’limiy korpusida ham tilshunoslik terminida nisbiy “nisbat, munosabat bildiruvchi” deb izohlangan. Sifat esa arabcha sifat – “belgi, xususiyat, fazilat” ma’nolarini anglatuvchi so‘z bo‘lib, tilshunoslikda predmetning belgisini bildiruvchi so‘z turkumining nomidir. O‘zbek tilining ta’limiy korpusida sifat predmet-hodisaning, ba’zan harakatning belgisini bildiruvchi so‘z turkumi sifatida izohlanadi. Nisbiy sifat atamasi lug‘aviy jihatdan “biror predmet, hodisa, o‘rin yoki paytga munosabat asosida belgi bildiruvchi sifat” mazmunini anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiNisbiy sifat – predmetning belgisini bevosita emas, balki boshqa predmet, hodisa, o‘rin, payt yoki tushunchaga munosabati orqali ifodalovchi sifat turidir. Masalan: • temir eshik – materialga munosabat; • ilmiy ish – sohaga yoki tushunchaga munosabat; • kuzgi yomg‘ir – paytga munosabat; • uydagi kitob – o‘ringa munosabat; • odamsimon qiyofa – o‘xshashlikka munosabat. Nisbiy sifatlar ko‘pincha -li, -iy/-viy, -lik, -simon, -gi/-ki, -dagi kabi qo‘shimchalar yordamida hosil qilinadi. Nisbiy sifatlarning muhim belgilaridan biri – ular, odatda, darajalanmaydi. Masalan: katta // kattaroq // eng katta kabi shakllanish asliy sifatga xos bo‘lsa, kuzgi, tungi, ilmiy, moddiy kabi nisbiy sifatlar odatda daraja shaklini olmaydi. ________________________________________
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4