info@gmail.com +998 99 741 35 23

Nisbiy zamon —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiNisbiy zamon
Terminning o'zbekcha etimologiyasiNisbiy zamon ikki qismdan tarkib topgan: nisbiy va zamon. Nisbiy so‘zi arabcha nisba (نِسْبَة) so‘ziga borib taqaladi. Nisba “munosabat, aloqa, bog‘liqlik, tegishlilik” ma’nolarini anglatadi. O‘zbek tilidagi nisbiy shakli esa “biror narsaga munosabat orqali belgilanadigan, boshqa narsaga bog‘liq” mazmunini bildiradi. Demak, termin tarkibidagi nisbiy komponenti “boshqa bir vaqt yoki hodisaga munosabatda aniqlanadigan” ma’nosini beradi. Zamon so‘zi arabcha zamān (زَمَان) so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “vaqt, davr, payt” ma’nolarini anglatadi. Grammatik termin sifatida esa zamon ish-harakatning vaqtga munosabatini bildiruvchi grammatik tushunchani ifodalaydi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiNisbiy zamon – ish-harakatning nutq paytiga bevosita emas, balki boshqa bir harakat, voqea yoki vaqtga nisbatan bajarilganligini ifodalovchi zamon ma’nosidir. Absolyut zamonda harakat nutq momentiga nisbatan belgilanadi, nisbiy zamonda esa asosiy hisob nuqtasi boshqa voqea yoki vaqt bo‘ladi. Masalan: Ko‘chada kelayotgan yigit atrofga qaradi. Bu gapda kelayotgan harakatining vaqti nutq momentiga emas, qaradi harakatining vaqtiga nisbatan belgilanadi. Shu sababli kelayotgan shakli nisbiy zamon ma’nosini ifodalaydi. Nisbiy zamon, ayniqsa, sifatdosh shakllarida yaqqol namoyon bo‘ladi. Kelgan, kelayotgan, keladigan kabi shakllarning zamon ma’nosi ko‘pincha gapning kesimi yoki matndagi boshqa vaqt ko‘rsatkichi bilan munosabatda aniqlanadi. ________________________________________
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4