info@gmail.com +998 99 741 35 23

Ot so‘z birikmalari — Атоочтук сөз айкаштары

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiOt so‘z birikmalari
Terminning o'zbekcha etimologiyasiOt so‘z birikmalari termini ot va so‘z birikmasi birliklaridan tashkil topgan. Ot turkiy so‘z bo‘lib, predmet, shaxs, narsa-buyum va tushuncha nomini bildiruvchi so‘z turkumini anglatadi. Birikma esa arabcha kelib chiqishga ega bo‘lib, “qo‘shilish”, “birlashish” ma’nolarini ifodalaydi. So‘z birikmasi atamasi ikki yoki undan ortiq mustaqil so‘zning mazmuniy va grammatik jihatdan o‘zaro bog‘lanishini bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiOt so‘z birikmalari - hokim qismi ot yoki otlashgan birlik bilan ifodalangan, tobe va hokim so‘zning grammatik hamda mazmuniy jihatdan bog‘lanishidan hosil bo‘ladigan sintaktik birliklardir. Bunday birikmalarda hokim so‘z predmet, shaxs yoki tushuncha nomini bildiradi, tobe so‘z esa uning belgisini, miqdorini, qarashliligini yoki boshqa xususiyatini aniqlab keladi. Masalan, yangi kitob, maktab bog‘i, uchta daftar birikmalarida kitob, bog‘, daftar hokim so‘zlar bo‘lib, ot so‘z birikmalarini hosil qilgan.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiАтоочтук сөз айкаштары
Terminning qirg'izcha etimologiyasiАтоочтук сөз айкаштары – кыргыз тилинин синтаксисинде колдонулган термин. Ал «атоочтук», «сөз» жана «айкаш» деген компоненттерден турат. Атооч – кыргыз тилиндеги атоо этишинен келип чыккан. Атоо – «ат берүү, атын билдирүү» деген маанини билдирет. Атооч – «атаган, атын билдирген» деген түшүнүккө жакын. Атоочтук – атооч + -тук түзүлүшүндө жасалып, «атоочко тиешелүү, атоочтук мүнөздөгү» деген маанини берет. Сөз – адамдын оюн, түшүнүгүн жана пикирин билдирген тилдик бирдик. Айкаш – кыргыз тилиндеги айкаш- этишинен келип чыккан. Айкашуу – «биригүү, байланышуу, кошулуу» деген маанилерди билдирет. -ш мүчөсү өз ара аракетти билдирет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiАтоочтук сөз айкаштары – башкы сөзү атооч сөздөрдөн (зат атооч, сын атооч, сан атооч, ат атооч ж.б.) болгон же атоочтук мааниде колдонулган сөздөрдөн түзүлгөн багыныңкы байланыштагы сөздөрдүн айкашы. Мисалдар: чоң үй → чоң + үй; үч студент → үч + студент; менин китебим → менин + китебим; мектептин короосу → мектептин + короосу; абдан кооз → абдан + кооз. Атоочтук сөз айкашында сөздөр бири-бири менен ыкташуу, таандык байланыш, башкаруу сыяктуу байланыштар аркылуу түзүлүшү мүмкүн.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni1