info@gmail.com +998 99 741 35 23

O‘zga gapi — Бөтөн сөз

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiO‘zga gapi
Terminning o'zbekcha etimologiyasiO‘zga gapi termini “o‘zga” + “gap” + “-i” qismlaridan tashkil topgan. “O‘zga” so‘zi “boshqa”, “begona”, “boshqa shaxsga tegishli” kabi ma’nolarni anglatadi. “Gap” so‘zi esa tilshunoslikda fikr, hukm yoki mazmunni ifodalovchi sintaktik birlikni bildiradi. “-i” egalik qo‘shimchasi bu birliklarning o‘zaro grammatik munosabatini ifodalashga xizmat qiladi. Shunday qilib, “o‘zga gapi” termini boshqa shaxs tomonidan aytilgan fikr yoki nutqning so‘zlovchi nutqida berilishi ma’nosini anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiO‘zga gapi — boshqa shaxs tomonidan aytilgan fikr, xabar, savol yoki topshiriqning muallif nutqiga kiritilishi bilan bog‘liq sintaktik hodisadir. Bunda so‘zlovchi o‘z nutqida boshqa shaxsning fikrini aynan yoki mazmunan qayta bayon qiladi. O‘zga gap boshqa shaxs nutqini ifodalash usuli va grammatik qurilishiga ko‘ra ikki asosiy turga bo‘linadi: 1. Ko‘chirma gap — boshqa shaxsning nutqini mazmuni va shaklini imkon qadar saqlagan holda aynan keltirish usuli. Masalan: G‘afur G‘ulom: “Til — millatning ma’naviy boyligidir”, — degan edi. 2. O‘zlashtirma gap — boshqa shaxsning fikrini uning mazmunini saqlagan holda, muallif yoki so‘zlovchining grammatik shakllari asosida qayta bayon qilish usuli. Masalan: U til millatning ma’naviy boyligi ekanini ta’kidladi. Demak, o‘zga gapi boshqa shaxsga tegishli fikr yoki nutqni muallif nutqi tarkibida ifodalashga xizmat qiladigan sintaktik birlik bo‘lib, ko‘chirma gap va o‘zlashtirma gap shakllarida namoyon bo‘ladi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiБөтөн сөз
Terminning qirg'izcha etimologiyasiБөтөн сөз термини эки сөздөн куралган. Бөтөн сөзүнүн негизги мааниси – жат, чоочун. Сөз тилдик бирдик, айтылган ой, сөз деген маанилерди билдирет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiБөтөн сөз- бул сөздүн өзгөртүлүп айтылышы, бирок биринчи жактан эмес, үчүнчү жактан. Бөтөн сөздө сүйлөмдүн лексикалык мааниси толук бойдон сакталып,берилет. Кыргыз тилинде бөтөн сөз эки түргө бөлүнөт: 1. Тике сөз. Башка бирөөнүн сөзү эч кандай өзгөртүлбөй, өзүндөй берилет. Ошондой эле тырмакчага алынып же жаңы саптан жазылат. Мисал: Асанбек агай: «Окуучунун окуусу эч качан түгөнбөш керек», – деди. 2. Кыйыр сөз. Башка бирөөнүн сөзүнүн мааниси сакталат, бирок грамматикалык жактан өзгөртүлүп (көбүнчө үчүнчү жактан) берилет. Кыйыр сөз тырмакчага алынбайт. Мисал: Асанбек агай окуучунун окуусу эч качан түгөнбөш керектигин айтты.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni3