info@gmail.com +998 99 741 35 23

Palatallangan tovush —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiPalatallangan tovush
Terminning o'zbekcha etimologiyasiPalatallangan termini xalqaro fonetik atama bo‘lib, palatalizatsiya tushunchasi bilan bog‘liq. Palatal so‘zi lotincha palatum – “tanglay” so‘zidan kelib chiqqan. “Palatallangan” esa tovush talaffuzida tilning old yoki o‘rta qismining qattiq tanglay tomon ko‘tarilishi bilan bog‘liq artikulyatsion xususiyatni bildiradi. O‘zbek tilshunoslik manbalarida bu hodisa ko‘pincha palatalizatsiya (yumshatish) deb izohlanadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiPalatallangan tovush – talaffuz jarayonida tilning old yoki o‘rta qismi qattiq tanglayga tomon ko‘tarilishi natijasida palatal xususiyatga ega bo‘lgan tovushdir. Bu hodisa, ayniqsa, undosh tovushlarda yaqqol namoyon bo‘ladi. Cambridge manbasida palatallanish tovush hosil qilish vaqtida tilning og‘iz bo‘shlig‘ining yuqori qismiga, ya’ni tanglayga tomon harakatlanishi bilan izohlanadi. Palatallangan undoshlarda asosiy artikulyatsiyaga qo‘shimcha ravishda tilning qattiq tanglay tomon ko‘tarilishi kuzatiladi. Shu sababli bunday tovushlar ko‘pincha “yumshoq undoshlar” deb ham yuritiladi. Masalan: rus tilidagi /tʲ/, /dʲ/, /kʲ/ kabi undoshlarda palatallanish mavjud. Transkripsiyada palatallanish odatda undoshdan keyingi ʲ belgisi bilan ko‘rsatiladi. Palatallangan tovushni palatal tovush bilan aynan bir narsa deb qarash kerak emas: palatal tovushning asosiy artikulyatsiya o‘rni tanglay sohasi bo‘lsa, palatallangan tovushda esa tanglayga tomon ko‘tarilish qo‘shimcha artikulyatsion xususiyat sifatida yuzaga kelishi mumkin.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni5