info@gmail.com +998 99 741 35 23

Paradigma — Парадигма

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiParadigma
Terminning o'zbekcha etimologiyasiParadigma termini yunoncha paradeigma – “namuna”, “andoza”, “model”, “misol” ma’nolarini anglatgan so‘zdan kelib chiqqan. U yunoncha para – “yonida” va deiknynai – “ko‘rsatmoq” qismlari bilan bog‘liq bo‘lib, dastlab “namuna sifatida ko‘rsatish” mazmunini bildirgan. Keyinchalik termin lotin tiliga paradigma shaklida o‘tgan.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiTilshunoslikda paradigma – umumiy grammatik ma’noga ega bo‘lgan, ammo xususiy grammatik ma’nolari bilan bir-biridan farqlanuvchi grammatik shakllar tizimidir. O‘zbek tilining izohli lug‘atida ham paradigma til birliklari va grammatik shakllarning umumiy ma’no asosida birlashuvchi tizimi hamda so‘zning turlanish yoki tuslanish shakllari tizimi sifatida izohlanadi. Masalan: kitob leksemasining kitob, kitobning, kitobni, kitobga, kitobda, kitobdan shakllari uning kelishik paradigmasini hosil qiladi. Fe’llarda esa shaxs-son, zamon, mayl kabi grammatik shakllarning muayyan tizimi paradigma sifatida qaraladi. Paradigma tushunchasi faqat alohida so‘z shakllari bilan cheklanmaydi. Tilshunoslikda u grammatik shakllarning tizimli munosabatini ifodalash uchun muhim tushuncha hisoblanadi. Shuning uchun paradigma tilning grammatik qurilishini tartibli va tizimli holda o‘rganishda asosiy terminlardan biridir.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiПарадигма
Terminning qirg'izcha etimologiyasiПарадигма грекче paradeigma – «үлгү, калып, модель, мисал» сөзүнөн келип чыккан. para – «жанында», deiknynai – «көрсөтүү» компоненттери менен байланыштуу. Алгач «үлгү катары көрсөтүү» маанисин билдирген.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiТил илиминде парадигма – жалпы грамматикалык мааниге ээ, бирок жеке грамматикалык маанилери менен айырмаланган формалардын системасы. Мисалы: китеп, китептин, китепти, китепке, китепте, китептен.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4