Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Parallelizm |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Parallelizm termini yunoncha parallēlos – “yonma-yon boruvchi”, “bir-biriga parallel” ma’nolarini anglatuvchi so‘zdan kelib chiqqan. Keyinchalik yunoncha parallelismos shakli orqali xalqaro ilmiy termin sifatida shakllangan. Termin dastlab “yonma-yon joylashish, muvofiqlik” ma’nosida qo‘llangan bo‘lsa, adabiyot va stilistikada o‘xshash yoki bir xil tuzilmalarning yonma-yon qo‘yilishi ma’nosini anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Parallelizm – matnda ikki yoki undan ortiq so‘z, so‘z birikmasi, gap yoki gap qismlarining grammatik, sintaktik, semantik yoki obrazli jihatdan o‘xshash tarzda yonma-yon qo‘llanishi asosida yuzaga keladigan badiiy-uslubiy hodisadir. Bunda parallel birliklar o‘zaro muvofiqlik hosil qilib, fikrni ta’kidlash, ritm va ohangdorlikni kuchaytirish hamda muayyan obraz yoki mazmunni yaxlit holda ifodalashga xizmat qiladi. Parallelizm ayniqsa she’riyat, xalq og‘zaki ijodi, maqol va matallar hamda badiiy nasrda keng uchraydi. U faqat grammatik shaklning takrorlanishi bilan cheklanmaydi: parallel qismlar o‘rtasida mazmuniy yaqinlik, qarama-qarshilik yoki obrazlar o‘rtasidagi muvofiqlik ham bo‘lishi mumkin. Masalan: Yuragimda orzu uyg‘ondi, Ko‘nglimda umid uyg‘ondi. Bu misralarda ikki qismning sintaktik qurilishi o‘xshash: [o‘rin holi] + [egalik shaklidagi ot] + [fe’l]. Shu parallel qurilish fikrning ta’sirchanligi va ritmik yaxlitligini kuchaytiradi. Parallelizmning sintaktik, semantik, fonetik va kompozitsion ko‘rinishlari mavjud. Masalan: bir xil sintaktik tuzilmalarning takrorlanishi sintaktik parallelizm, tovush yoki ritmik tuzilmalarning muvofiqligi esa fonetik yoki ritmik parallelizm sifatida qaralishi mumkin. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Параллелизм |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Параллелизм грекче parallēlos – «жанаша жүргөн, параллелдүү» жана parallelismos формаларынан келип чыккан. Алгач «жанаша жайгашуу, ылайыктуулук» маанисин билдирген. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Параллелизм – текстте эки же андан көп сөздүн, сөз айкашынын же сүйлөмдүн түзүлүшү, мааниси же образы боюнча окшош түрдө жанаша колдонулушунан жаралган көркөм-стилдик ыкма. Ал ойду баса белгилеп, ыргакты жана таасирдүүлүктү күчөтөт. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 4 |