Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Payt ravishi |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Payt ravishi termini payt va ravish so‘zlaridan tashkil topgan. Payt so‘zi arabcha waqt – “vaqt”, “zamon”, “muayyan vaqt oralig‘i” ma’nolarini anglatuvchi birlik bilan bog‘liq. Ravish termini esa arabcha rāviš so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “tarz, usul, holat” ma’nolarini bildiradi. Tilshunoslikda ravish ish-harakatning bajarilish tarzini, paytini, o‘rnini, miqdorini va boshqa belgilarini ifodalovchi mustaqil so‘z turkumi sifatida qaraladi. Shu jihatdan payt ravishi atamasi lug‘aviy jihatdan “harakat-holatning bajarilish vaqtini bildiruvchi ravish” mazmunini anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Payt ravishi – ish-harakat yoki holatning qachon, qachongacha, qachondan beri yoki qaysi vaqtda sodir bo‘lishini bildiruvchi ravish turidir. U harakatning vaqtga munosabatini ifodalab, gapda asosan payt holi vazifasida keladi. Payt ravishlariga hozir, hozircha, endi, avval, ilgari, keyin, so‘ng, bugun, kecha, ertaga, hamisha, doim, hali kabi birliklar kiradi. Masalan: Bugun darsga erta keldim. Kecha kutubxonaga bordim. U avval bu yerda ishlagan. Men bu ishni keyin bajaraman. Ushbu gaplarda ajratilgan birliklar harakatning bajarilish vaqtini ko‘rsatmoqda. Payt ravishlari ma’no jihatidan harakatning aniq yoki noaniq vaqtini, uning davomiyligini yoki boshqa bir vaqtga munosabatini ifodalashi mumkin. Masalan: bugun, kecha, ertaga muayyan vaqtni ko‘rsatsa, doim, hamisha harakatning takroriy yoki doimiy bajarilishini bildiradi. Payt ravishlari gapdagi fe’l bilan mazmunan chambarchas bog‘lanadi. Masalan: Talabalar bugun imtihon topshirishdi gapida bugun so‘zi topshirishdi harakatining qachon bajarilganini bildiradi va payt holi vazifasini bajaradi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Мезгил тактооч |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Мезгил тактооч эки сөздөн куралган: «Мезгил» – «убакыт, заман» маанисиндеги сөз менен байланыштуу. «Тактооч» кыймыл-аракеттин мезгилин, ордун, сыпатын, өлчөмүн ж.б. тактап көрсөтүүчү сөз түркүмүнүн аталышы. Демек, термин «кыймыл-аракеттин аткарылуу убактысын билдирген тактооч» дегенди түшүндүрөт. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Мезгил тактооч – кыймыл-аракеттин же абалдын качан, качанга чейин, качандан бери же кайсы убакта болгонун билдирген тактооч. Мисалы: бүгүн, кечээ, эртең, азыр, кийин, мурда, дайыма, али. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 4 |