info@gmail.com +998 99 741 35 23

Personifikatsiya — Персонификация

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiPersonifikatsiya
Terminning o'zbekcha etimologiyasiPersonifikatsiya termini lotincha persona – “shaxs, inson” va facere – “qilmoq, yaratmoq” so‘zlaridan tarkib topgan. Shu bois terminning lug‘aviy mazmuni “shaxsga aylantirish”, “insoniy qiyofa berish” ma’nolarini anglatadi. Termin boshqa tillarga, jumladan, inglizcha personification shakliga lotincha asos orqali kirib kelgan. Adabiyotshunoslikda personifikatsiya qadimdan mavjud bo‘lgan badiiy tasvir usullaridan biri sifatida qaraladi. Uning mohiyati inson bo‘lmagan narsa, tabiat hodisasi, hayvon, mavhum tushuncha yoki hodisaga insonning xususiyatlarini ko‘chirishdan iborat.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiPersonifikatsiya – jonsiz predmetlar, tabiat hodisalari, hayvonlar yoki mavhum tushunchalarni inson kabi harakat qiluvchi, fikrlovchi, his qiluvchi yoki so‘zlovchi obraz sifatida tasvirlashga asoslangan badiiy tasvir vositasidir. Masalan: Shamol daraxtlar bilan suhbatlashdi, Bahor kulib keldi kabi ifodalarda shamol va bahorga insonga xos harakat va holatlar yuklangan. Personifikatsiyada muallif insonning gapirish, kulish, o‘ylash, xafa bo‘lish, quvonish, suhbatlashish, istash kabi xususiyatlarini inson bo‘lmagan mavjudot yoki mavhum tushunchaga ko‘chiradi. Shu orqali oddiy hodisa yoki predmet badiiy obraz darajasiga ko‘tariladi. Ushbu vosita badiiy matnning obrazliligi, ta’sirchanligi va emotsional-ekspressivligini kuchaytiradi. Ayniqsa, she’riyatda tabiat hodisalari va mavhum tushunchalarni jonlantirib tasvirlash orqali muallifning munosabati, kechinmasi yoki estetik qarashi ifodalanadi. Personifikatsiya ba’zan jonlantirish tushunchasi bilan ham izohlanadi; xalqaro adabiyotshunoslikda esa u prosopopoeia bilan bog‘liq holda qo‘llanadi. Masalan: • Tong kulib, olamga nur sochdi – tongga insonning kulish xususiyati berilgan. • Daraxtlar shamol bilan dardlashdi – daraxtlarga insonning dardlashish qobiliyati yuklangan. • Vatan bizni chorlamoqda. – “Vatan” mavhum tushunchasi inson kabi chorlovchi subyekt sifatida tasvirlangan.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiПерсонификация
Terminning qirg'izcha etimologiyasiПерсонификация (жандандыруу) латынча persona – «адам, инсан» жана facere – «жасоо, жаратуу» сөздөрүнөн түзүлгөн. Сөзмө-сөз «адамдык касиет берүү» дегенди билдирет.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiЖандандыруу – жансыз нерсеге, жаратылыш көрүнүшүнө, жаныбарга же абстракттуу түшүнүккө адамга таандык кыймыл-аракетти, сезимди, ойду же сүйлөөнү берүүчү көркөм ыкма. Мисалы: «Жаз күлүп келди», «Дарактар сырларын айткансып, шуулдашты».
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni2