info@gmail.com +998 99 741 35 23

Privativ oppozitsiya —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiPrivativ oppozitsiya
Terminning o'zbekcha etimologiyasiPrivativ oppozitsiya termini ikki qismdan tarkib topgan: privativ va oppozitsiya. Privativ lotincha privare – “mahrum qilmoq, ajratmoq, biror narsadan xoli qilmoq” fe’li bilan bog‘liq bo‘lib, belgining mavjud emasligi yoki undan xolilik ma’nosini anglatadi. Oppozitsiya esa lotincha oppositio – “qarama-qarshi qo‘yish, qarshilantirish” ma’nosidan kelib chiqqan. Tilshunoslikda mazkur termin Praga lingvistik maktabi va, xususan, N. S. Trubetskoyning fonologik oppozitsiyalar tasnifi doirasida keng qo‘llangan.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiPrivativ oppozitsiya – ikki til birligining umumiy belgilari saqlangan holda, ulardan birida muayyan differensial belgining mavjudligi, ikkinchisida esa shu belgining mavjud emasligi asosida qarama-qarshi qo‘yilishidir. Belgiga ega bo‘lgan a’zo belgili (marked), mazkur belgiga ega bo‘lmagan a’zo esa belgisiz (unmarked) a’zo deb yuritiladi. Masalan: /b/ – /p/ fonemalari oppozitsiyasida har ikkisi ham lab-lab, portlovchi undoshdir, biroq /b/ da jaranglilik belgisi mavjud, /p/ da esa bu belgi mavjud emas. Shuning uchun /b/ belgili, /p/ esa belgisiz a’zo hisoblanadi. Xuddi shuningdek, /d/ – /t/ va /g/ – /k/ kabi juftliklar ham jaranglilik belgisiga ko‘ra privativ oppozitsiya hosil qiladi. Privativ oppozitsiya faqat fonologiya bilan cheklanmaydi. Keyinchalik oppozitsiya va belgililik (markedness) tamoyili morfologiya, sintaksis va semantika kabi sohalarda ham qo‘llanilgan. Biroq terminning klassik va eng muhim qo‘llanish sohasi fonologik oppozitsiyalar hisoblanadi.________________________________________
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni2