info@gmail.com +998 99 741 35 23

Qarashlilik shakli — Таандык форма

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiQarashlilik shakli
Terminning o'zbekcha etimologiyasiQarashlilik shakli – o‘zbek tilidagi grammatik termin bo‘lib, qarashlilik va shakl so‘zlaridan tarkib topgan. Qarashlilik so‘zi qaramoq fe’li asosida shakllangan bo‘lib, “biror shaxs yoki predmetga tegishli bo‘lish, unga aloqadorlik” ma’nolarini anglatadi. Shakl esa grammatik ma’noni ifodalovchi formal ko‘rinishni bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiQarashlilik shakli – predmet yoki shaxsning boshqa bir predmet yoki shaxsga tegishliligi, qarashliligi, egaligi yoki aloqadorligini ifodalovchi grammatik shakldir. O‘zbek tilida qarashlilik munosabati, asosan, otlarning egalik shakllari hamda qaratqich–qaralmish munosabati orqali yuzaga keladi. Qarashlilik shaklida bir predmetning ikkinchi predmetga tegishliligi grammatik jihatdan ifodalanadi. Bunda qaralmish tarkibida egalik qo‘shimchasi qatnashishi mumkin: kitobim, kitobing, kitobi, kitobimiz, kitobingiz, kitoblari. Masalan: mening kitobim birikmasida mening so‘zi qarashlilikning kimga tegishli ekanini, kitobim esa shu tegishlilikni grammatik jihatdan ifodalab turadi. Qarashlilik shakli shaxs-son bilan bog‘liq holda turli ko‘rinishlarda namoyon bo‘ladi: uyim (1-shaxs birlik), uying (2-shaxs birlik), uyi (3-shaxs birlik), uyimiz (1-shaxs ko‘plik), uyingiz (2-shaxs ko‘plik), uylari (3-shaxs ko‘plik). Masalan: Mening daftarim – daftar menga qarashli. Talabaning kitobi – kitob talabaga tegishli. Bizning universitetimiz – universitet bizga aloqador/tegishli. Shunday qilib, qarashlilik shakli otlar orqali ifodalangan tegishlilik va egalik munosabatining grammatik shaklda namoyon bo‘lishini bildiradi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiТаандык форма
Terminning qirg'izcha etimologiyasi«Таандык» — «тиешелүү, караштуу» деген мааниде колдонулган сөз. «Форма» латынча forma — «көрүнүш, түзүлүш» деген сөздөн чыккан.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiТаандык форма — заттын белгилүү жакка тиешелүүлүгүн билдирген грамматикалык форма. Жак жана санга ылайык мүчөлөр менен берилет: китебим, китебиң, китеби, китебибиз, китебиңер. Мисалы: «Менин китебим» айкашында -им биринчи жак жекелик таандык маанисин билдирет.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni3