Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Qiyosiy-tarixiy metod |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Qiyosiy-tarixiy metod atamasi qiyosiy, tarixiy va metod so‘zlaridan tarkib topgan. Qiyosiy arabcha qiyos so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “taqqoslash, solishtirish” ma’nosini bildiradi. Tarixiy arabcha tarix so‘ziga borib taqalib, voqea-hodisalarning vaqt davomida kechgan taraqqiyotini anglatadi. Metod yunoncha methodos – tadqiqot yo‘li, usul ma’nosidagi so‘zdan olingan. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Qiyosiy-tarixiy metod – qarindosh tillarning tarixiy taraqqiyoti, umumiy kelib chiqishi va ular o‘rtasidagi genetik munosabatlarni qiyoslash orqali aniqlashga xizmat qiladigan ilmiy tadqiqot metodi. Ushbu metod yordamida turli qarindosh tillardagi fonetik, leksik va grammatik birliklar tarixiy jihatdan taqqoslanib, ular o‘rtasidagi muntazam muvofiqliklar aniqlanadi. Qiyosiy-tarixiy metodning asosiy maqsadi hozirgi tillardagi o‘xshashliklarni shunchaki qayd etish emas, balki ularning tarixiy sabablarini aniqlash, umumiy bobo tilga xos bo‘lgan shakl va birliklarni ilmiy jihatdan tiklash hamda tillarning keyingi rivojlanish jarayonlarini tushuntirishdan iborat. Masalan: turkiy tillardagi qarindosh so‘zlarning tovush tarkibi, ma’nosi va grammatik shakllarini qiyoslash orqali ularning umumiy tarixiy manbaga aloqadorligi aniqlanishi mumkin. Qiyosiy-tarixiy metod qiyosiy-tarixiy tilshunoslikning asosiy tadqiqot usullaridan biri bo‘lib, til oilalari, til guruhlari va qarindosh tillarning shakllanishi hamda tarixiy taraqqiyotini o‘rganishda muhim ahamiyatga ega. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Салыштырма-тарыхый метод |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | «Салыштырма» — салыштыруу негизинде жүргүзүлгөн; «тарыхый» тарых сөзүнөн жасалган. «Метод» грекче methodos — «изилдөө жолу, ыкма» сөзүнөн чыккан. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Салыштырма-тарыхый метод — тектеш тилдердеги мыйзам ченемдүү шайкештиктерди салыштырып, алардын жалпы келип чыгышын жана тарыхый өзгөрүшүн аныктаган изилдөө ыкмасы. Анын жардамы менен жалпы түпкү тилдин айрым формалары илимий негизде калыбына келтирилет. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 4 |