Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Qiyosiy-tarixiy tilshunoslik |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Qiyosiy-tarixiy tilshunoslik atamasi qiyosiy, tarixiy va tilshunoslik so‘zlaridan tarkib topgan. Qiyosiy arabcha qiyos so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, taqqoslash, solishtirish ma’nolarini anglatadi. Tarixiy arabcha tarix so‘ziga borib taqaladi va vaqt davomida yuz bergan taraqqiyot hamda o‘zgarishlarni ifodalaydi. Tilshunoslik esa til va shunoslik qismlaridan tashkil topgan bo‘lib, tilning tuzilishi, faoliyati va taraqqiyotini o‘rganuvchi fan sohasini bildiradi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Qiyosiy-tarixiy tilshunoslik – qarindosh tillarning kelib chiqishi, tarixiy taraqqiyoti va o‘zaro genetik munosabatlarini qiyosiy-tarixiy metod asosida o‘rganuvchi tilshunoslik sohasi. Unda qarindosh tillarning fonetik, leksik, morfologik va sintaktik xususiyatlari tarixiy jihatdan taqqoslanib, ular o‘rtasidagi muntazam o‘xshashlik va farqlar aniqlanadi. Qiyosiy-tarixiy tilshunoslikning muhim vazifalaridan biri qarindosh tillardagi muntazam fonetik muvofiqliklar, umumiy leksik birliklar va grammatik shakllarni aniqlash orqali ularning umumiy bobo til bilan aloqasini asoslashdir. Zarur hollarda mavjud dalillar asosida bobo tilga xos bo‘lgan ayrim birliklar qayta tiklanadi (rekonstruksiya qilinadi). Masalan: turkiy tillarni qiyosiy-tarixiy jihatdan o‘rganish orqali o‘zbek, qozoq, qirg‘iz, turkman, turk va boshqa tillardagi umumiy hamda tarixiy jihatdan o‘zaro bog‘liq til birliklarini aniqlash mumkin. Qiyosiy-tarixiy tilshunoslik til oilalari va qarindosh tillarning shakllanishi, ajralib chiqishi va tarixiy rivojlanish qonuniyatlarini aniqlashda muhim ilmiy ahamiyatga ega. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Салыштырма-тарыхый тил илими |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | «Салыштырма-тарыхый» салыштыруу менен тарыхый изилдөөнүн биримдигин билдирет. «Тил илими» тилди изилдеген илимдин кыргызча аталышы; илим сөзү арабча ʿilm — «билим» сөзүнө байланыштуу. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Салыштырма-тарыхый тил илими — тектеш тилдердин келип чыгышын, тарыхый өнүгүшүн жана өз ара байланышын изилдеген тармак. Тыбыштык, лексикалык жана грамматикалык шайкештиктер салыштырылат. Жалпы түпкү тилдин белгилерин аныктоо жана калыбына келтирүү анын негизги милдеттеринин бири. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 3 |