info@gmail.com +998 99 741 35 23

Regressiv assimilatsiya — Регрессивдүү ассимиляция

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiRegressiv assimilatsiya
Terminning o'zbekcha etimologiyasiRegressiv assimilatsiya” termini lotincha regressio — “orqaga harakatlanish”, “qaytish” va assimilatio — “o‘xshatish”, “moslashish”, “o‘zlashtirish” ma’nolarini bildiruvchi so‘zlardan tashkil topgan. “Regressiv” komponenti ta’sirning orqaga, ya’ni keyingi tovushdan oldingi tovush tomon yo‘nalishini anglatadi. “Assimilatsiya” esa fonetik jihatdan bir tovushning yonidagi boshqa tovush ta’sirida unga o‘xshash yoki yaqin talaffuz qilinadigan holatga kelishini bildiradi. Shu asosda “regressiv assimilatsiya” termini tovushlar o‘rtasidagi ta’sirning keyingi tovushdan oldingi tovushga qarab yo‘nalishini ifodalovchi fonetik hodisa nomi sifatida shakllangan.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiRegressiv assimilatsiya so‘z yoki morfema tarkibidagi keyingi tovushning ta’siri natijasida undan oldin kelgan tovushning fonetik jihatdan o‘zgarib, keyingi tovushga qisman yoki to‘liq moslashishi hodisasidir. Bunda fonetik ta’sir keyingi tovushdan oldingi tovushga yo‘naladi. Natijada oldingi tovushning artikulyatsion yoki akustik xususiyatlarida o‘zgarish yuz berib, u o‘zidan keyingi tovushga yaqinlashadi. Masalan, o‘zbek tilida ayrim so‘z va qo‘shimchalar tutashuvida jarangli va jarangsiz undoshlarning o‘zaro ta’siri kuzatilishi mumkin. Ketdi so‘zining talaffuzida t tovushi keyingi d tovushi ta’sirida talaffuz jihatidan unga yaqinlashishi regressiv assimilyatsiya hodisasiga misol bo‘la oladi. Bunda ta’sir yo‘nalishi keyingi tovushdan oldingi tovush tomon bo‘ladi.Regressiv assimilatsiya to‘liq yoki qisman namoyon bo‘lishi mumkin. To‘liq assimilyatsiyada oldingi tovush keyingi tovushga to‘la moslashsa, qisman assimilyatsiyada uning ayrim fonetik belgilarinigina o‘zlashtiradi. Ushbu hodisa nutqning tabiiy va ravon talaffuz qilinishida muhim fonetik jarayonlardan biri hisoblanadi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiРегрессивдүү ассимиляция
Terminning qirg'izcha etimologiyasiРегрессивдүү ассимиляция термини эки латын тектүү компоненттен түзүлгөн: • регрессивдүү — латынча regressio — артка кайтуу, артка кыймыл деген мааниде; • ассимиляция — латынча assimilatio — окшошуу, окшоштуруу, өзүнө окшош кылуу деген мааниде.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiРегрессивдүү ассимиляция — кийинки тыбыштын таасиринен өзүнөн мурда турган тыбыштын өзгөрүп, кийинки тыбышка жакындашы. Мисалы, айрым фонетикалык шарттарда жанаша келген үнсүздөрдүн бири экинчисинин таасири менен айтылыш жагынан өзгөрүшү мүмкүн. Регрессивдүү ассимиляциянын негизги белгиси – таасирдин кийинки тыбыштан мурунку тыбышка карай багытталышы.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4