info@gmail.com +998 99 741 35 23

Shipildoqli tovushlar —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiShipildoqli tovushlar
Terminning o'zbekcha etimologiyasi“Shipildoqli tovushlar” termini “shipildoq” va “-li” qo‘shimchasi hamda “tovush” so‘zlarining birikishidan hosil bo‘lgan. Shipildoq so‘zi tovushning o‘ziga xos jaranglashini, ya’ni havo oqimining tor oraliqdan sirg‘alib yoki ishqalanib chiqishi natijasida yuzaga keladigan “sh-sh”ga o‘xshash shovqinli tovushni ifodalovchi taqlidiy asos bilan bog‘liq. -li qo‘shimchasi “shunday xususiyatga ega” ma’nosini bildiradi. “Tovush” esa nutq a’zolari faoliyati natijasida yuzaga keladigan fonetik birlikni anglatadi. Shunday qilib, “shipildoqli tovushlar” atamasi talaffuzida shipillashga o‘xshash shovqin ustun bo‘lgan undosh tovushlarni bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiShipildoqli tovushlar talaffuz jarayonida nutq a’zolari, xususan, til va tishlar yoki til va tanglay o‘rtasida hosil bo‘lgan tor oraliqdan havo oqimining ishqalanib chiqishi natijasida shipillash, shovqin yoki sirg‘alish xususiyatiga ega bo‘lib hosil bo‘ladigan undosh tovushlar. Ular artikulyatsion jihatdan havo oqimining to‘siq bilan bevosita portlab emas, balki toraygan yo‘lak orqali sirg‘alib chiqishi bilan xarakterlanadi. O‘zbek tilida shipildoqli undoshlarga, odatda, sh, j kabi tovushlar kiritiladi. Masalan: sh – shamol, shahar, ish; j – jurnal, joy, jiyda. Bunday tovushlarning talaffuzida shovqin komponenti kuchli bo‘ladi. Masalan: sh tovushini talaffuz qilishda tilning old qismi yuqori tanglay tomon yaqinlashadi va havo oqimi shu toraygan oraliqdan sirg‘alib chiqadi. Natijada o‘ziga xos shipillagan shovqin hosil bo‘ladi. Shipildoqli tovushlar hosil bo‘lish o‘rni va usuliga ko‘ra boshqa undosh tovushlardan farqlanadi. Ularni tavsiflashda tovushning artikulyatsiyasi, hosil bo‘lish o‘rni, hosil bo‘lish usuli, jarangli yoki jarangsizligi kabi fonetik belgilar hisobga olinadi. Shuningdek, shipildoqlik tovushning fizik-akustik xususiyati bilan ham bog‘liq. Havo oqimining tor kanaldan o‘tishi natijasida hosil bo‘ladigan ishqalanish shovqini tovushning eshitilishida “shipillash” xususiyatini yuzaga keltiradi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4