Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Sintagmatik grammatika |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | “Sintagmatik grammatika” atamasi qadimgi yunoncha syntagma (σύνταγμα) — “birikma”, “uyushma”, “tartibli birikish” va grammatikē (γραμματική) — “yozuv san’ati”, “til ilmi” ma’nolarini bildiruvchi so‘zlardan tarkib topgan. Syntagma so‘zi syn (σύν) — “birga” va tassein (τάσσειν) — “joylashtirmoq”, “tartibga solmoq” fe’li bilan bog‘liq. “Grammatika” atamasi esa yunoncha gramma — “harf”, “yozuv” so‘zidan kelib chiqqan. Shu asosda sintagmatik grammatika til birliklarining nutqda o‘zaro bog‘lanishi va birikish qonuniyatlarini o‘rganuvchi grammatik yo‘nalishni anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Sintagmatik grammatika — so‘z, so‘z birikmasi va gaplarning nutq jarayonidagi o‘zaro bog‘lanishi, ketma-ketligi va qo‘llanish xususiyatlarini o‘rganuvchi grammatik yo‘nalishdir. Unda til birliklarining nutq zanjirida qanday tartibda joylashishi, bir-biri bilan qanday grammatik munosabatga kirishishi hamda mazmun hosil qilishi asosiy tadqiqot obyekti hisoblanadi. Masalan, “yangi kitobni o‘qidim” gapida so‘zlarning o‘zaro bog‘lanishi va ketma-ket joylashuvi sintagmatik munosabatni namoyon qiladi. Qiyos: paradigmatik grammatika birliklarning shakliy almashinuvi va tanlanishini, sintagmatik grammatika esa ularning nutqdagi ketma-ket bog‘lanishini o‘rganadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Синтагматикалык грамматика |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | «Синтагматикалык грамматика» термини байыркы грекче syntagma (σύνταγμα) – «бирикме», «уюшма», «тартиптүү биригүү» жана grammatikē (γραμματική) – «жазуу өнөрү», «тил илими» деген сөздөрдөн түзүлгөн. Syntagma сөзү syn — «бирге» жана tassein – «жайгаштыруу», «тартипке салуу» маанилери менен байланыштуу. «Грамматика» термини грекче gramma – «тамга», «жазуу» деген сөздөн келип чыккан. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Синтагматикалык грамматика – сөздөрдүн, сөз айкаштарынын жана сүйлөмдөрдүн кеп процессиндеги өз ара байланышын, удаалаштыгын жана колдонулуу өзгөчөлүктөрүн изилдөөчү грамматикалык багыт. Анда тилдик бирдиктердин кеп чынжырында кандай тартипте жайгашары, бири-бири менен кандай грамматикалык мамилеге кирери жана кандайча маани жаратаары каралат. Мисалы, «жаңы китепти окудум» деген сүйлөмдө сөздөрдүн өз ара байланышы жана удаалаш жайгашуусу синтагматикалык мамилени көрсөтөт. Парадигматикалык грамматика тилдик бирдиктердин формалык алмашуусун жана тандалышын караса, синтагматикалык грамматика алардын кептеги удаалаш байланышын изилдейт. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 4 |