Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | Sistema |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | Sistema termini qadimgi yunoncha systema (σύστημα) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, “yaxlit tuzilma”, “qismlardan tashkil topgan butunlik”, “birikma” kabi ma’nolarni anglatadi. Ushbu so‘z yunoncha syn — “birga” va histanai — “qo‘ymoq”, “joylashtirmoq”, “tashkil etmoq” ma’nolarini bildiruvchi qismlar bilan bog‘liq. Shu jihatdan systema o‘zaro bog‘langan qismlarning muayyan tartibda birlashib, yaxlit bir butunlikni hosil qilishini ifodalaydi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | Sistema — o‘zaro bog‘langan va bir-biri bilan muayyan munosabatda bo‘lgan elementlardan tashkil topgan yaxlit tuzilmadir. Tilshunoslikda sistema atamasi til birliklarining tartibli va o‘zaro aloqador majmuini, ya’ni til tizimini ifodalash uchun qo‘llanadi. Masalan, fonemalar fonologik sistemani, morfemalar va so‘z shakllari morfologik sistemani, so‘zlar esa leksik sistemani tashkil etadi. Til sistemasidagi har bir birlik boshqa birliklar bilan munosabatga kirishib, umumiy til tizimining tarkibiy qismi sifatida faoliyat ko‘rsatadi. Shuning uchun tilni sistema sifatida o‘rganishda uning alohida birliklari bilan bir qatorda, ular o‘rtasidagi munosabatlar ham hisobga olinadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Система |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Система термини байыркы грек тилиндеги systema (σύστημα) сөзүнөн келип чыккан. Ал «бүтүн түзүлүш», «бөлүктөрдөн түзүлгөн бүтүндүк», «бирикме» деген маанилерди билдирет. Бул сөз грекче syn — «бирге» жана histanai — «коюу», «жайгаштыруу», «уюштуруу» деген маанилерди билдирген сөздөр менен байланыштуу. Демек, systema өз ара байланышкан бөлүктөрдүн белгилүү тартипте биригип, бир бүтүндүктү түзүшүн билдирет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Система – өз ара байланышкан жана бири-бири менен белгилүү мамиледе болгон элементтерден түзүлгөн бир бүтүн, иреттүү түзүлүш. Тил илиминде система термини тилдик бирдиктердин өз ара байланышкан жана белгилүү тартипте уюшкан жыйындысын, башкача айтканда, тил системасын билдирүү үчүн колдонулат. Мисалы, фонемалар фонологиялык системаны, морфемалар жана сөз формалары морфологиялык системаны, сөздөр лексикалык системаны түзөт. Тил системасындагы ар бир бирдик башка бирдиктер менен белгилүү байланышка кирип, жалпы тил түзүлүшүнүн курамдык бөлүгү катары кызмат кылат. Ошондуктан тилди система катары изилдөөдө анын айрым бирдиктери менен катар алардын ортосундагы өз ара байланыштар да эске алынат. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 1 |