Termin kartochkasi to'liqligi: 60%
| Terminning o'zbekcha nomi | So‘roq olmoshlari |
| Terminning o'zbekcha etimologiyasi | So‘roq olmoshlari termini “so‘roq” va “olmosh” so‘zlaridan tashkil topgan. “So‘roq” turkiy “so‘ramoq” fe’lidan kelib chiqib, “savol bermoq”, “aniqlamoq”, “ma’lumot talab qilmoq” ma’nolarini anglatadi. “Olmosh” esa arabcha olmosh — “almashtiruvchi” ma’nosini ifodalab, ot, sifat, son kabi so‘zlarning o‘rnida qo‘llanadigan so‘z turkumini bildiradi. Shu asosda so‘roq olmoshlari noma’lum shaxs, predmet, belgi, miqdor, vaqt yoki o‘rinni aniqlash uchun qo‘llanadigan olmoshlarni anglatadi. |
| Terminning o'zbekcha mazmuniy izohi | So‘roq olmoshlari — shaxs, predmet, belgi, miqdor, vaqt, o‘rin va boshqa xususiyatlarga oid noma’lum ma’lumotni aniqlash uchun ishlatiladigan olmoshlar guruhidir. Ularga kim? — shaxsni, nima? — predmet yoki hodisani, qanday?, qanaqa? — belgini, qaysi? — tanlash yoki ajratishni, qancha?, necha? — miqdorni, qachon? — vaqtni, qayer? — o‘rinni aniqlashga xizmat qiluvchi birliklar kiradi. Masalan: Kim keldi?, Nima oldingiz?, Qaysi kitob sizniki?, Necha o‘quvchi qatnashdi?, U qachon keladi? So‘roq olmoshlari gapda turli gap bo‘lagi vazifasida kelishi va so‘roq gapning mazmuniy markazini tashkil etishi mumkin. Demak, so‘roq olmoshlari noma’lum bo‘lgan shaxs, predmet yoki belgini aniqlashga yo‘naltirilgan so‘roq ma’nosini ifodalovchi olmoshlar tizimi hisoblanadi. |
| Termin uchun o'zbekcha misol | — |
| Termin uchun o'zbekcha misol manbasi | — |
| Terminning qirg'izcha nomi | Сурама ат атооч |
| Terminning qirg'izcha etimologiyasi | Сурама ат атооч термини үч сөздөн туруп, «суроо маанисинде колдонулган, заттын, белгинин, сандын ж.б. атын түз атабай, аны суроо аркылуу туюндурган ат атоочтор» деген түшүнүктү билдирет. |
| Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi | Сурама ат атоочтор белгисиз затты же сандык жана сапаттык белгилерди аныктоо үчүн колдонулуучу сөздөр. Бул ат атоочтор төмөнкүлөр: ким? эмне? кандай? кайсы? канча? нече? кайда? кана? кайдан? качан? Бул ат атоочтор сурамалык мааниде колдонулган учурда бир сөзгө же болбосо бүтүн бир сүйлөмгө да тиешелүү болушу мүмкүн. Бирок бул эки учурда тең затты жана сан, сапаттык белгини тике көрсөтө албайт, алардын ат атоочтук көрсөтүү мааниси тыңдоочунун жообу аркылуу такталат: -Бул ким? -Уулум. -Кайсы үй? -Кийинкиси. -Өңү кандай? -Кызыл. Сурама ат атоочторду алар жоопту талап кылган маанилерге карата өзүнчө топторго бөлүүгө болот: 1. Жооп катары зат атоочторду талап кылган сурама ат атоочтор: ким? эмне? жана булардын өзгөргөн бардык формалары. 2. Жооп катары сын атоочторду талап кылган сурама ат атоочтор: кандай? кайсы? 3. Жооп катары сан атоочторду талап кылган сурама ат атоочтор: канча? нече? канчанчы? неченчи? канчоо? нечөө? 4. Жооп катары тактоочторду талап кылган сурама ат атоочтор: кайда? кайдан? качан? кана? 5. Жооп катары этиштерди талап кылган сурама ат атоочтор: эмне кылып жатат? эмне болду? эмне болот? эмне кылат? ж.б. Сурама ат атоочтордун өзгөрүшү да мына ушул топторго ылайык жооп болуп түшө турган сөздөрдүн өзгөрүү өзгөчөлүктөрүнө жараша болот. Контексттеги маанисине карай алар суроо маанисин да туюндурбай калышат: Ким иштебесе ал тиштебейт, ж.б. |
| Termin uchun qirg'izcha misol | — |
| Termin uchun qirg'izcha misol manbasi | — |
| Ko'rishlar soni | 1 |