info@gmail.com +998 99 741 35 23

So‘z yasalish modeli — Сөз жасоо мааниси

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiSo‘z yasalish modeli
Terminning o'zbekcha etimologiyasiSo‘z yasalish modeli termini “so‘z yasalish” va “model” so‘zlaridan tashkil topgan. “Model” lotincha modulus — “o‘lchov”, “me’yor”, “namuna”, “qolip” ma’nolarini anglatadi. “So‘z yasalish” esa tilda mavjud birliklar asosida yangi so‘zlarning hosil qilinish jarayonini bildiradi. Shu asosda so‘z yasalish modeli termini yangi so‘zlarning muayyan qolip, tuzilma va yasovchi vositalar asosida hosil qilinish sxemasini anglatadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiSo‘z yasalish modeli — yangi so‘zlarning muayyan so‘z yasash asosi va yasovchi vositalarning o‘zaro munosabati asosida hosil bo‘lishini ko‘rsatuvchi qolip yoki sxemadir. Model bir xil usulda hosil bo‘ladigan yasama so‘zlarning umumiy tuzilishini belgilaydi. Masalan, ot + -chi → shaxs oti modeli asosida ishchi, temirchi, sportchi, paxtachi kabi so‘zlar hosil qilinadi. Shuningdek, ot + -zor → joy oti modeliga gulzor, olmazor, uzumzor kabi so‘zlar kiradi. So‘z yasalish modeli yangi so‘zlarning qanday asos va yasovchi vosita yordamida hosil bo‘lishini aniqlash, bir xil so‘z yasash xususiyatiga ega birliklarni guruhlash va so‘z yasalishi qonuniyatlarini tavsiflashda muhim ahamiyatga ega. Demak, so‘z yasalish modeli yangi so‘z hosil qilishning umumlashgan namunasi va strukturaviy qolipi hisoblanadi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiСөз жасоо мааниси
Terminning qirg'izcha etimologiyasiарабча-латынча
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiСөз жасоо мааниси сөздүн лексикалык маанисинен да айырмаланып турат. Сөздүн лексикалык мааниси сөздүн керт башына тиешелүү. Эгерде мындай типтеги маани бир нече сөзгө орток болсо, анда бул өңдүү сөздөрдө тыбыш эмес, маани жактан гана жалпылык болот. Мисалы: айбан-жаныбар, бут~аяк, шаар-калаа, акыл~эс, ат~ысым, иш~жумуш, тамак— аш, дене~бой, карышкыр-бөрү ж.б. Ошондой эле бирдей сөз жасоо маанисине ээ болгон сөздөр, адатта, бирдей сөз жасоо каражаттары менен да мүнѳздөлөт. Мисалы, агар, көгөр, карар, жашар, кыскар сөздөрүн жасоодо бир гана каражат колдонулду. Ал - атоочтон этиш жасоочу - ар курандысы. Демек, сөз жасоо мааниси куранды мүчө аркылуу берилет, ал эми лексикалык маани бүтүндөй бир сөздүн контексти аркылуу туюндурулат. Бул жогорудагы эки маанинин ортосундагы дагы бир айырмачылык.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni1