info@gmail.com +998 99 741 35 23

Tilshunoslikda harakat nomi fe’l anglatgan harakat yoki holatning nomini bildiruvchi fe’l shakli hisoblanadi. U harakatni jarayon sifatida emas, balki predmetlashgan holda, ya’ni nom tarzida ifodalaydi. O‘zbek tilida harakat nomi asosan -moq, -ish, -(u)v —

Termin kartochkasi to'liqligi: 30%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiTilshunoslikda harakat nomi fe’l anglatgan harakat yoki holatning nomini bildiruvchi fe’l shakli hisoblanadi. U harakatni jarayon sifatida emas, balki predmetlashgan holda, ya’ni nom tarzida ifodalaydi. O‘zbek tilida harakat nomi asosan -moq, -ish, -(u)v
Terminning o'zbekcha etimologiyasiUshbu termin arabcha “haraka” – harakat; lotincha “subjectum” – asos, bajaruvchi.“Harakat subyekti” termini ikki qismdan tashkil topgan: harakat va subyekt. Harakat so‘zi arabcha “ḥaraka(t)” (حركة) so‘zidan olingan bo‘lib, “qimirlash”, “siljish”, “faoliyat”, “amal” ma’nolarini bildiradi. Subyekt so‘zi lotincha “subjectum” – “asosga qo‘yilgan”, “ostiga qo‘yilgan”, “ega bo‘luvchi” so‘zlaridan kelib chiqqan. Bu atama falsafa, mantiq va tilshunoslikda muayyan harakat, holat yoki fikrning bajaruvchisini ifodalash uchun qo‘llanadi. Tilshunoslikda harakat subyekti deb fe’l orqali ifodalangan ish-harakatni bajaruvchi shaxs, predmet yoki hodisaga aytiladi. Odatda harakat subyekti gapdagi ega bilan ifodalanadi. Masalan: Talaba kitob o‘qidi gapida talaba harakat subyekti. Qushlar sayrayapti gapida esa qushlar harakat subyekti. Shamol esdi gapida shamol harakat subyekti. “Harakat subyekti” termini etimologik jihatdan “harakatni amalga oshiruvchi shaxs yoki narsa” degan ma’noni anglatadi. Tilshunoslikda esa u ish-harakatning bajaruvchisini bildiruvchi grammatik va semantik tushuncha sifatida qo‘llanadi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiIsh-harakatni bajaruvchi shaxs yoki predmetni bildiradi. Gapda fe’l bilan bog‘liq asosiy semantik rol hisoblanadi. Subyekt harakatning kim tomonidan bajarilishini ko‘rsatadi va gap strukturasida muhim o‘rin tutadi.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomi—
Terminning qirg'izcha etimologiyasi—
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohi—
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni7