info@gmail.com +998 99 741 35 23

Undoshlar tizimi — Үнсүздөр системасы

Termin kartochkasi to'liqligi: 60%

Lug'atga qaytish
Terminning o'zbekcha nomiUndoshlar tizimi
Terminning o'zbekcha etimologiyasiUndoshlar termini o‘zbekcha “un” so‘ziga “-dosh” qo‘shimchasining qo‘shilishi orqali hosil bo‘lgan bo‘lib, tovushga aloqadorlikni bildiradi. -lar qo‘shimchasi ko‘plik ma’nosini ifodalaydi. Tizim termini arabcha “niẓām” so‘zidan o‘zlashgan bo‘lib, “tartib”, “tuzilish”, “muayyan tartibda joylashgan birliklar majmui” ma’nolarini anglatadi. Shunday qilib, undoshlar tizimi termini “undosh tovushlarning muayyan tartibda tashkil topgan majmui” degan ma’noni bildiradi.
Terminning o'zbekcha mazmuniy izohiUndoshlar tizimi deb muayyan tilning undosh tovushlari, ularning artikulyatsion va akustik xususiyatlari hamda o‘zaro munosabatlaridan tashkil topgan fonetik tizimga aytiladi. Masalan, undoshlar jarangli va jarangsiz, hosil bo‘lish o‘rni va usuliga ko‘ra guruhlarga ajratiladi. Demak, undoshlar tizimi — til tarkibidagi undosh tovushlarning o‘zaro bog‘langan va tartiblangan majmuidir.
Termin uchun o'zbekcha misol—
Termin uchun o'zbekcha misol manbasi—
Terminning qirg'izcha nomiҮнсүздөр системасы
Terminning qirg'izcha etimologiyasi. «Үнсүздөр системасы» термини эки негизги компоненттен турат: үнсүздөр + система. Үнсүз - «үн» + «-сүз» компоненттеринен түзүлгөн термин. Үнсүз - «үн катышы жок же үн катышы басымдуу болбогон» деген маанини туюнтат. Система - грек тилиндеги systēma — «бүтүндүк», «бириккен бөлүктөрдүн жыйындысы», «түзүлүш» деген маанидеги сөздөн келип чыккан. Термин орус жана башка европалык тилдер аркылуу кыргыз илимий терминологиясына кирген. Система - өз ара байланышта жана белгилүү бир тартипте турган элементтердин бүтүндүгү.
Terminning qirg'izcha mazmuniy izohiҮнсүздөр системасы - белгилүү бир тилдеги бардык үнсүз тыбыштардын жыйындысын жана алардын артикуляциялык, акустикалык, фонологиялык өзгөчөлүктөрү менен өз ара мамилелерин камтыган система. Мисалы, кыргыз тилиндеги үнсүздөрдү жасалуу ордуна, жасалуу ыкмасына, үндүн катышына карай классификациялоого болот. Алар бири-бири менен белгилүү бир мыйзам ченемдүүлүктөрдүн негизинде байланышат. Демек, «үнсүздөр системасы» — белгилүү бир тилдеги үнсүз тыбыштардын өз ара байланышкан, уюшкан жана бир бүтүндүктү түзгөн жыйындысы.
Termin uchun qirg'izcha misol—
Termin uchun qirg'izcha misol manbasi—
Ko'rishlar soni4